Polsko-litewski łowca planetoid i komet, dr Kazimierz Czernis, otrzymał Medal Senatu RP. Astronom wielu odkrytym przez siebie planetoidom nadał nazwy związane z Polską lub wspólną historią Polski i Litwy.
13 października 2026 r. w Senacie odbyła się uroczystość wręczenia Medalu Senatu RP. Jego laureatem został dr Kazimierz Czernis (Kazimieras Černis, ur. 1958 roku), Polak z obywatelstwem litewskim, mieszkający w Wilnie i pracujący na Uniwersytecie Wileńskim. W swojej pracy naukowej zajmuje się między innymi obserwacjami planetoid i komet. Jest odkrywcą lub współodkrywcą ponad 250 planetoid i 25 komet. Co więcej, na koncie swoich odkryć Kazimierz Czernis ma także obiekt (420356) Praamżius, którego orbita przebiega poza orbitą Neptuna – być może jest to planeta karłowata.
Wniosek o przyznanie odznaczenia zgłosiły Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii (PTMA) oraz Polskie Towarzystwo Astronomiczne (PTA).
Dr Czernis nie mógł niestety wziąć udziału w uroczystości osobiście. W jego imieniu medal odebrała córka Alina Černyte. Medal wręczyła Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska. W uroczystości uczestniczyli prezesi i wiceprezesi Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii, a także osoby związane z niektórymi nazwami planetoid, m.in. przedstawiciele Płońska i tamtejszego obserwatorium astronomicznego, rodzina Poczobutów, przedstawicielka zakonu Urszulanek.

Marszałek Senatu Małgorzata Kidawa-Błońska wręcza Medal Senatu RP (po lewej). Nagrodzony nim został dr Kazimierz Czernis. W jego imieniu medal odbiera córka Alina Černyte (po prawej). W tle od lewej: Sebastian Soberski - prezes Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii (PTMA) oraz Michał Tomczak - prezes Polskiego Towarzystwa Astronomicznego (PTA). Fot. Tomasz Paczos, Kancelaria Senatu.

Alina Černyte z medalem Senatu RP, który odebrała w mieniu ojca - Kazimierza Czernisa. Fot.: Krzysztof Czart.

Alina Černyte w towarzystwie prezesa PTMA (Sebastian Soberski, po lewej) i prezesa PTA (Michał Tomczak, po prawej). Fot.: Krzysztof Czart

Uczestnicy uroczystości wręczenia Medalu Senatu RP astronomowi Kazimierzowi Czernisowi. Fot. Tomasz Paczos, Kancelaria Senatu.
Poniżej lista planetoid odkrytych lub współodkrytych przez Kazimierza Czernisa, o nazwach związanych z Polską.
Planetoidy noszące nazwy na cześć astronomów związanych z Toruniem i Wilnem
(198820) Iwanowska – Wilhelmina Iwanowska, astronom Uniwersytetu Wileńskiego (1927- 1940), po wojnie w Obserwatorium Astronomicznym UMK w Toruniu, dyrektor Instytutu Astronomii UMK, wiceprezydent IAU (Międzynarodowej Unii Astronomicznej) 1973-1979. Planetoida odkryta w 2005 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
(319636) Dziewulski – Władysław Dziewulski astronom i matematyk Dyrektor Obserwatorium Wileńskiego (1919-1939). Od 1945 roku profesor UMK, prorektor, organizator Obserwatorium Astronomicznego w Piwnicach. Planetoida odkryta w 2006 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius,
Planetoidy noszące nazwy na cześć rektorów i profesorów Akademii i Uniwersytetu Wileńskiego Towarzystwa Jezusowego i Szkoły Głównej Wielkiego Księstwa Litewskiego (po kasacie zakonu jezuitów)
(327977) Skarga – Piotr Skarga jezuita, pierwszy rektor Akademii i Uniwersytetu Wileńskiego, profesor Akademii Krakowskiej, autor „Kazań sejmowych” i „Żywotów Świętych”. Planetoida odkryta w 2007 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
(763533) Alabiano – Garcia Alabiano, hiszpański jezuita, drugi rektor Uniwersytetu Wileńskiego (następca Piotra Skargi). Planetoida odkryta w 2012 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Richard P. Boyle.
(191775) Poczobut – Marcin Poczobutt - Odlanicki jezuita, astronom, rektor Szkoły Głównej Litewskiej (1780-1799). Przebudował obserwatorium w Wilnie i kierował nim. Planetoida odkryta w 2004 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
(450737) Sarbievius – Maciej Kazimierz Sarbiewski (1595-1640) jezuita, poeta, uważany za najwybitniejszego w Europie poetę łacińskiego w XVII wieku, profesor retoryki, filozofii i teologii Akademii Wileńskiej, urodzony w Sarbiewie w pobliżu Płońska. Planetoida odkryta w 2007 roku, odkrywca: Kazimierz Czernis.
(53256) Gucevičius – Laurynas Gucevičius (Wawrzyniec Gucewicz) (1753-1798), polsko-litewski architekt, profesor Szkoły Głównej Litewskiej, powstaniec kościuszkowski. Planetoida odkryta w 2008 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
Planetoidy noszące nazwy na cześć świętych i duchownych związanych z Polską i Litwą
(651104) Bobola – Święty Andrzej Bobola to jeden z głównych patronów Polski. Urodzony w 1591 roku jezuita poniósł męczeńską śmierć z rąk Kozaków w 1657 roku. Papież Jan Paweł II ogłosił go patronem Polski 16 maja 2002 roku, ustanawiając go orędownikiem za ojczyznę w trudnych czasach. Senat RP ogłosił rok 2027 rokiem św. Andrzeja Boboli.
(635483) Casimir – Święty Kazimierz Jagiellończyk (1458-1486), patron Litwy i Polski, patron diecezji radomskiej i Radomia, syn króla Kazimierza IV Jagiellończyka. Planetoida odkryta w 2013 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Ilgmārs Eglītis.
(798737) Faustina – Święta Faustyna - Faustyna Kowalska (1905- 1938), polska zakonnica Apostołka Miłosierdzia Bożego, autorka Dzienniczka, W Wilnie powstał obraz Jezusa Miłosiernego według jej wizji. Planetoida odkryta w 2012 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Richard P. Boyle.
(79877) Ledochowska - Święta Urszula Ledóchowska (1865-1939), polska zakonnica, założycielka Zakonu Serca Konającego Jezusa (zakon Urszulanek), jej rodzina jest związana z Toruniem. Planetoida odkryta w 2012 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Richard P. Boyle.
(722063) Andrasz – Józef Andrasz (1891 – 1963), polski jezuita, spowiednik (opiekun duchowy) Św. Faustyny. Planetoida odkryta w 2013 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Richard P Boyle.
(565184) Janusz – Robert M. Janusz (ur. w 1964 r.) polski jezuita, astrofizyk i filozof, badacz materii międzygwiazdowej i gromad gwiazd. Planetoida odkryta w 2012 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Richard P. Boyle,.
Planetoidy noszące nazwy na cześć innych polskich astronomów, w tym obywatela Litwy
(776675) Jędrzejewicz – Jan Walery Jędrzejewicz (1835-1887), polski lekarz i astronom, prowadził praktykę lekarską i założył obserwatorium astronomiczne w Płońsku, obserwował głównie gwiazdy podwójne i komety, badał widma Słońca i komet, autor podręcznika Kosmografia.
Planetoida odkryta w 2017 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Ilgmārs Eglītis.
(324787) Włodarczyk – Ireneusz Włodarczyk (1950 - 2026) polski astronom z Obserwatorium w Chorzowie, specjalizujący się w obliczeniach orbit komet i planetoid, członek Komisji Olimpiady Astronomicznej, Członek Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii w Rozdrażewie, pow. Krotoszyn. Planetoida odkryta w 2007 roku, odkrywca: Kazimierz Czernis.
(189396) Sielewicz – Henryk Sielewicz (ur. w 1949 r., litewski astronom amator, Polak, astrofotograf mieszkający w odległych 25 km od Wilna Ławaryszkach (lit. Lavoriškės), konstruktor teleskopów i szlifierz zwierciadeł astronomicznych. Planetoida odkryta w 2008 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
Planetoidy noszące nazwy na cześć Henryka Sienkiewicza i Uniwersytetu Ignatianum
(292490) Sienkiewicz – Henryk Sienkiewicz (1846-1916), polski powieściopisarz i publicysta, laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury.
Planetoida odkryta w 2007 roku, odkrywca: Kazimierz Czernis.
(296968) Ignatianum – Uniwersytet Ignatianum (dawniej Akademia Ignatianum), uczelnia kościelna w Krakowie posiadająca uprawnienia państwowe, prowadzona przez Towarzystwo Jezusowe (zakon Jezuitów). Planetoida odkryta w 2010 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
Inne planetoidy
(424613) Kraszewski – Józef Ignacy Kraszewski (1812-1887), polskim pisarz, historyk, wydawca, malarz i muzyk. Planetoida odkryta w 2010 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
Planetoidy noszące nazwy postaci i miejsc ważnych dla historii i kultury Polski i Litwy nazwane w języku litewskim
(202093) Jogaila – Władysław II Jagiełło (lit. Jogaila) (1348 – 1434), Wielki Książę Litewski (1377-1434), Król Polski (1368-1434). Planetoida odkryta w 2004 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
(321324) Vytautas – Witold (lit. Vytautas), Namiestnik Litwy (1392-1401), Wielki Książę Litewski (1401 – 1430). Dowódca wojsk litewsko-ruskich w Bitwie pod Grunwaldem. Planetoida odkryta w 2009 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Ilgmārs Eglītis.
(210147) Žalgiris – Grunwald (lit. Žalgiris), nazwa nadana na cześć zwycięstwa wojsk polsko-litewskich w Bitwie pod Grunwaldem .
Planetoida odkryta w 2006 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius,
(169568) Baranauskas – bp Antanas Baranauskas (Antoni Baranowski) (1835-1902) biskup sejneński, poeta, opracował zasady gramatyki języka litewskiego, pisał poezję w języku litewskim i polskim, zabiegał o pojednanie wiernych narodowości polskiej i litewskiej. Planetoida odkryta w 2002 roku, odkrywcy: Kazimierz Czernis i Justas Zdanavičius.
Więcej informacji:
- Medal Senatu dla astronoma Kazimierza Czernisa
- Medal Senatu RP trafił do „łowcy planetoid” Kazimierza Czernisa
Autor: Krzysztof Czart
Listę planetoid zebrał: Czesław Stawikowski
Zdjęcie na górze:
Dr Kazimierz Czernis (Kazimieras Černis). Kadr z filmu "Astronomka - Wilhelmina Iwanowska ". Źródło: PTA.


