URANIA — Postępy Astronomii  on–line
archiwum Uranii Urania - Archiwum on-line
Urania 4/1988
Rocznik 1988:
Linki sponsorowane:
KRONIKA

Pierwszy podwójny kwazar 

Krzysztof Lechowicz, Ryszard Palczewski

Grupa europejskich i amerykańskich astronomów odkryła pierwszy podwójny kwazar. Obiekt ten był już przedtem zarejestrowany przez radioteleskop w Parkes (Australia) i został nazwany PKS 1145-071. Dotychczas wszystkie podwójne kwazary okazywały się podwójnymi obrazami tego samego kwazara, widocznymi dzięki grawitacyjnemu soczewkowaniu galaktyki leżącej między kwazarem a obserwatorem. W grudniu 1986 roku G. Meylan (European Southern Observatory) stwierdził, że w teleskopie optycznym kwazar ten wygląda jak podwójny. Następnie G. Djorgovski (Harvard Smithsonian Center for Astrophysics) za pomocą wielozwierciadłowego teleskopu w Arizonie uzyskał widma tych dwóch obiektów. Były one bardzo podobne i początkowo astronomowie sądzili, że jest to kolejny przypadek otrzymania podwójnego obrazu jednego kwazara. Widma nie były jednak zupełnie identyczne. Różniły się nieco intensywnością linii widmowych i ich położeniem. Decydujących obserwacji dokonano w zakresie fal radiowych. Soczewka grawitacyjna oddziaływuje również na promieniowanie radiowe i daje podwójny obraz radiowy. R. Perley obserwował PKS 1145-071 za pomocą radioteleskopu Very Large Array w Nowym Meksyku, lecz widoczny był tylko jeden obiekt. Tak więc obrazy optyczne muszą pochodzić od dwóch różnych kwazarów, z których jeden jest źródłem promieniowania radiowego a drugi nie. Przesunięcie ku czerwieni tych dwóch kwazarów wynosi 1,345 co oznacza, że ich odległość od Ziemi wynosi około 10 mld lat świetlnych. Przyjmując, że kwazary obiegają się wzajemnie obliczono, że ich łączna masa jest równa masie naszej Galaktyki. Potwierdza to hipotezę, że kwazary są gwałtownymi wybuchami zachodzącymi w centralnych częściach galaktyk spiralnych podobnych do naszej. Bliskie sąsiedztwo tych kwazarów może również znaczyć, że znajdują się one w gromadzie galaktyk.

Wg New Scientist, 1987, 29, 1571

(Źródło: „Urania” nr 4/1988)
Urania – Postępy Astronomii   ISSN 1689-6009
Międzynarodowy Rok Astronomii 2009
Powered by FreeFind

Urania-PAwww
Urania - Postępy Astronomii Copyright © „Urania — Postępy Astronomii”
webmaster: Marek Gołębiewski
Validated by HTML Validator (based on Tidy)