Urania nr 6/2016

Spis treści



Słowo wstępne do numeru


Artykuły
Orzeł wylądował. Mały krok dla człowieka, ale wielki dla ludzkości, Przemysław Rudź
Blisko pół wieku, jakie upłynęło od kiedy człowiek pierwszy raz postawił stopę na innym niż Ziemia ciele niebieskim, to w astronautyce czas wielkich wyzwań, często bezpardonowej rywalizacji, politycznych przesileń, niesamowitego postępu naukowo-technologicznego, spektakularnych sukcesów i takichże porażek. Kilkadziesiąt lat temu ton technologiom kosmicznym nadawały dwa największe mocarstwa powojennego porządku świata – Stany Zjednoczone i Związek Radziecki. Dziś własne programy kosmiczne realizują Europejska Agencja Kosmiczna (zrzeszająca agencje narodowe państw członkowskich), Rosja, Chiny, Indie, Iran, Izrael, Japonia, Korea Północna, Korea Południowa, Brazylia, Kanada i inne.

Jak skonstruować łazika marsjańskiego - krótki poradnik, Mateusz Kujawiński, Karolina Nowak, Kacper Andrzejczak
Prezentujemy poradnik, jak rozpocząć pracę nad budową łazika marsjańskiego, a wiedza zawarta w tekście opiera się na praktycznych doświadczeniach zdobytych przez drużynę Raptors z Politechniki Łódzkiej w przeciągu ostatnich dwóch lat. Pamiętaj jednak że poniższe porady można zastosować do każdego innego projektu, jaki chciałbyś rozpocząć, a jego powodzenie w głównej mierze zależy od twojej własnej determinacji i zaangażowania w rozwijanie swoich pasji.

Centrum energii na planetaryjnej mapie Polski. Nowe planetarium w Łodzi, Tomasz Banyś
W styczniu 2016 r. miała miejsce inauguracja nowego planetarium w Łodzi. To jedna z najnowocześniejszych tego typu placówek na świecie. W ciągu pierwszych ośmiu miesięcy działalności planetarium odwiedziło 100 tysięcy osób. Sprawdźmy co nowe łódzkie planetarium ma do zaoferowania.

Kosmos na planszy, Wiktor Szafranowicz
Kosmos lata temu przestał już być jedynie domeną astronomii i ogólnie rozumianej nauki. Wątki od dawna popularne w literaturze, w latach 50. stały się tematem chętnie podejmowanym przez filmowców, by w 1968 r. doczekać się kultowej 2001: Odysei kosmicznej. Raptem 9 lat później światło dzienne ujrzała pierwsza część jednej z największych i wciąż żywych kinowych serii. Gwiezdne wojny, zdobywając uznanie zarówno fanów, jak i krytyków, przebojem wdarły się na rynek. Popkultura stopniowo zagarniała dla siebie kosmiczną tematykę, odzierając science fiction z jej naukowego wymiaru i eksponując wątki fantastyczne. Rozpalające wyobraźnię mas hollywoodzkie produkcje zaczęły wyznaczać nowe horyzonty oraz granice, zapełniając na wszelkie możliwe sposoby lukę pozostawianą przez astronomów i fizyków. Nic więc dziwnego, że po tę tematykę sięgnęła też ciesząca się coraz większą popularnością rozrywka, jaką są gry planszowe.


Przeczytane w Nature i Science

Nihil novi w ciemnej materii, Jerzy Kuczyński
Ciemna materia to hipotetyczna materia, która nie emituje promieniowania elektromagnetycznego (np. światła). O jej istnieniu można wnioskować jedynie na podstawie oddziaływań grawitacyjnych. Uważa się, że ciemnej materii jest we Wszechświecie kilkakrotnie więcej niż materii zwykłej (widzialnej). Astronomowie i fizycy na różne sposoby próbują sprawdzić, czy rzeczywiście istnieje i wyjaśnić, z czego jest zbudowana. Oto przegląd koncepcji na temat tego tajemniczego składnika Wszechświata.


Dawno temu w... "Uranii"

Obserwacje zaćmienia Słońca 80 lat temu


Kronika

sierpień - wrzesień 2016


W kraju

Płońsk astronomem sławny

Twarde życie na Otrycie - obserwatorium na szynach


Czytelnicy obserwują

Dwa zaćmienia, dwie historie

AT 2016 hpv - moja piąta supernowa


W skrócie

Odnaleziono "Wielką Dolinę" na powierzchni Merkurego

Osobliwy meteoryt na Marsie

Dlaczego północny biegun Saturna zmienia kolor?

Najbardziej kulista gwiazda

Mapa całego nieba w linii wodoru neutralnego

Ostatnie bajty danych z sondy New Horizons

Dostrzeżono supergromadę galaktyk schowaną za Drogą Mleczną

Proxima Centauri ma cykl podobny do słonecznego

Wybudowano obserwatorium astronomiczne w Chalinie

Mieszkańcy Giżycka chcą budowy obserwatorium

Nauczyciele spotkali się na V Forum Klubów Młodego Odkrywcy

W Szczecinie mają pomysł na budowę edukacyjnego obserwatorium i planetarium

Wrocławska firma wyśle na orbitę smartfony

Chińsko-polski satelita na orbicie księżycowej w 2018 roku

ExoMars - sonda orbitalna na piątkę, lądownik się rozbił


Astronomia w szkole

Wyniki II Konkursu Uranii 2015/2016

III Konkurs "Nasza szkolna przygoda z astronomią"


Ciemne niebo

(Nie)ciemne niebo w edukacji astronomicznej

Moje poszukiwania gwiaździstego nieba


Poradnik obserwatora

Sky-Watcher Star Adventurer Mini


Komeciarz

Obserwacje C/2013 US10 (Catalina)


Ciekawe strony internetowe

Jak możemy pomóc w obserwacjach fal grawitacyjnych?


CYRQLARZ No 219

Podstawy nauki o meteorach - bolidy i spadki meteorytów

ε-Perseidy wrześniowe — podsumowanie


PTMA

Wzajemne odwiedziny. PTMA Toruń w siedzibie oddziału grudządzkiego


Kalendarz astronomiczny

Niebo nad Polską - styczeń/luty 2017

W gromadach bywa też luźniej


Astronomia i muzyka

Kosmos między dźwiękami


Konkurs na fotki z Uranią

Kopernik zdumiony


Szkoła astropejzażu (12)

Cień Ziemi - jak obserwować i fotografować to zjawisko?


Obserwator Słońca

XII Powiatowy Festiwal Nauk Przyrodniczych w Liceum Ogólnokształcącym im. Stanisława Wyspiańskiego w Obornikach

Raport 9/2016

Raport 10/2016


Kącik olimpijczyka

Zadanie II stopnia LII Olimpiady Astronomicznej


Inne materiały

Poczta

Zaproszenia, zloty, obozy, konkursy, spotkania, wykłady, wystawy

Nagrody PTA - ogłoszenie

Spis treści rocznika 2016

Relaks - krzyżówka

Astrożarty Jacka D.

Astrofotografia amatorska - atrakcje 2016 roku

Prenumerata szkolna Uranii