"Gorący Jowisz" krążący wokół pobliskiej gwiazdy zmiennej

Astronomowie zarejestrowali nową egzoplanetę typu "gorącego Jowisza", orbitującą wokół niedalekiej gwiazdy typu T Tauri znanej jako TAP 26. Nowoodkryty obcy świat, oznaczony jako TAP 26b, jest o 66% masywniejszy niż Jowisz i obiega macierzystą gwiazdę w ciągu 10 dni. Wyniki badań zostały przedstawione w artykule opublikowanym 6 stycznia w serwisie arXiv.org.

Oddalona od nas o 480 lat świetlnych TAP 26 należy do gwiazd zmiennych typu T Tauri, klasy obiektów ewolucyjnie tuż przed Ciągiem Głównym. Mając około 17 milionów lat, TAP 26 posiada masę zbliżoną do słonecznej, a średnicę równą 1,17 średnicy Słońca. Tak niedawno uformowana gwiazda typu T Tauri może dostarczyć ważnych informacji na temat tworzenia i wczesnej ewolucji systemów planetarnych. Odkrywanie "gorących Jowiszów" wokół takich obiektów i określenie właściwości ich orbit może pomóc astronomom zrozumieć, w jaki sposób się one tworzą i migrują, a także daje istotne wskazówki na temat procesów fizycznych odpowiedzialnych za powstawanie tego rodzaju planet.

Mając to na uwadze, zespół naukowców kierowany przez Liang Yu z Uniwersytetu w Tuluzie we Francji, obserwował TAP 26 w okresie od listopada 2015 do stycznia 2016 roku za pomocą 3,6-metrowego Kanada-France-Hawaii Telescope (CFHT) na Hawajach. Kampania obserwacyjna, podczas której wykorzystano zamontowany na CFHT spektrograf Echelle SpectroPolarimetric Device for the Observation of Stars (ESPaDOnS), została przeprowadzona w ramach programu "Topologie magnetyczne młodych gwiazd i przetrwanie bliskich masywnych egzoplanet" (Magnetic Topologies of Young Stars and the Survival of close-in massive Exoplanets, MaTYSSE).

Dzięki zastosowaniu trzech różnych metod, naukowcy zdołali wykryć w widmie TAP 26 sygnał pochodzący od planety. Odkrycie opiera się na analizie 29 widm uzyskanych w okresie 72 dni.

Nowoodkryta planeta posiada masę 1,66 większą niż Jowisz i obiega swoją macierzystą gwiazdę w odległości 0,1 jednostki astronomicznej od niej. Z uwagi na krótki okres orbitalny, dużą masę i bliskość gwiazdy macierzystej, TAP 26b zaliczana jest do tzw. "gorących Jowiszów". "Gorące Jowisze" to gazowe olbrzymy, zbliżone charakterystyką do największej planety Układu Słonecznego, o okresach orbitalnych nie dłuższych niż 10 dni. Ze względu na orbity tak bliskie macierzystym gwiazdom, ich temperatury powierzchniowe są bardzo wysokie.

Obok wyznaczenia podstawowych parametrów nowoodkrytej planety, naukowcy uzyskali również kilka istotnych informacji dotyczących charakterystyki jej gwiazdy macierzystej. Zespół stworzył mapy jasności powierzchniowej i magnetyczną TAP 26, ujawniając obecność chłodnych plam i pochodni chromosferycznych obejmujących do 12 procent powierzchni gwiazdy. Wyznaczono temperaturę fotosfery gwiazdy na poziomie około 4620 K, a jej jasność maksymalną na około 12,16 V mag. Ponadto, na podstawie danych obserwacyjnych, naukowcy doszli do wniosku, że TAP 26 rozproszyła swój dysk akrecyjny bardzo wcześnie, a jej pole magnetyczne zaczęło ewoluować do złożonej topologii.

Więcej informacji:



Opracowanie:
Agnieszka Nowak

Źródło:
phys.org

Na zdjęciu: Wizja artystyczna "gorącego Jowisza". Źródło: Ricardo Cardoso Reis (CAUP)