Już 200 lat astronomii na Uniwersytecie Warszawskim

Obserwatorium Astronomiczne w Warszawie w 1845 roku
Wczoraj minęła 200. rocznica założenia astronomii na Uniwersytecie Warszawskim. Nastąpiło to w 1816 roku, krótko przed oficjalną inauguracją Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Po kilku latach wybudowano budynek obserwatorium, który stoi do dzisiaj przy Alejach Ujazdowskich w Warszawie.

28 września 1816 roku powstała w Warszawie Katedra Astronomii jako część tworzonego Wydziału Filozoficznego. Było to prawie dwa miesiące przed oficjalną datą inauguracji Królewskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Zarządzanie katedrą powierzono Franciszkowi Armińskiemu (1789-1848), był on potem przez wiele lat dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego.

Dzięki działaniom Armińskiego po kilku latach powstał budynek obserwatorium. Projekt jest dziełem prac trzech architektów, którymi byli Christian Piotra Aigner, Michał Kado i Hilary Szpilowski oraz wskazówek samego Armińskiego. Budowa trwała od 1820 do 1825 roku. Później przez wiele lat budynek nie był zmieniany, aż do 1870 roku, kiedy to zdecydowano się rozebrać zachodni pawilon obserwacyjny, aby zbudować większą kopułę. O zmianach w budynku w kolejnych latach nic nie wiadomo, przypuszczalnie nie dokonywano.

Rozpoczęcie wojny w 1939 rok budynek obserwatorium przetrwał bez uszkodzeń, ale w 1940 roku Niemcy zabrali najcenniejsze instrumenty obserwacyjne. Tragiczny dla obserwatorium okazał się 1944 roku - niemieckie czołgi ostrzelały budynek w trakcie Powstania Warszawskiego, a później został spalony przez oddziały SS. W trakcie pożaru spłonęło całe wyposażenie, biblioteka i cenne muzealne zbiory, w tym m.in. inkubały z XV i XVI wieku. Budynek został odbudowany po zakończeniu II wojny światowej. Zdecydowano przywrócić oryginalny kształt, zmieniono jedynie wnętrza, tak aby były funkcjonalne na potrzeby badań naukowych i zajęć dydaktycznych na uniwersytecie.

Budynek Obserwatorium Astronomicznego znajduje się w Ogrodzie Botanicznym UW przy Alejach Ujazdowskich w Warszawie. Nadal jest użytkowany przez warszawskim astronomów.

Więcej informacji:

Źródło: OA UW

Na ilustracji:
Obserwatorium Astronomiczne w Warszawie w 1845 roku (rysunek z pisma Przyjaciel Ludu).