Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST) po raz kolejny daje nam niezwykle szczegółowy obraz Wszechświata, tym razem skupiając się na nieodległej galaktyce spiralnej NGC 5134. Dzięki połączeniu obserwacji w różnych zakresach podczerwieni astronomowie mogli zajrzeć w jej głąb i zobaczyć tam procesy, które dotąd pozostawały ukryte.
Galaktyka NGC 5134, oddalona od nas o (bagatela!) 65 milionów lat świetlnych, jest klasycznym przykładem galaktyki spiralnej – z jasnym jądrem i rozległymi ramionami wypełnionymi gazem, pyłem oraz młodymi gwiazdami. To właśnie te składniki stanowią podstawowy budulec nowych układów gwiazdowych.
Kluczową rolę w obserwacjach odegrały dwa instrumenty JWST. Kamera bliskiej podczerwieni (NIRCam) pozwala zobaczyć światło emitowane przez gwiazdy i gromady gwiazd, natomiast instrument MIRI rejestruje promieniowanie średniej podczerwieni, ujawniając ciepły pył obecny w obłokach międzygwiazdowych. To połączenie danych daje wyjątkowo pełny obraz galaktyki. Jasne skupiska gwiazd przeplatają się z ciemniejszymi pasmami pyłu, a w wielu miejscach widoczne są obszary intensywnego formowania nowych gwiazd. Ciepły pył, rozgrzewany przez te młode gwiazdy, wskazuje właśnie na miejsca, gdzie proces ten zachodzi.
Obserwacje takie jak te mają duże znaczenie dla astronomii. Analizując pobliskie galaktyki, których struktury można ocenić z dużą dokładnością, naukowcy coraz lepiej rozumieją, jak powstają i ewoluują galaktyki w całym Wszechświecie. Jednak to nie wszystko: nowy obraz NGC 5134 ukazuje też tak zwany cykl życia gwiazd: od początkowego zagęszczania się (kontrakcji) obłoku gazu, przez narodziny i całe życie gwiazdy, aż po moment, gdy umierające gwiazdy oddają swoją materię z powrotem do przestrzeni kosmicznej. Ten nieustanny proces kosmicznego recyklingu materii napędza przy okazji ewolucję galaktyk.
Dzięki JWST astronomowie mogą dziś badać te zjawiska z niespotykaną wcześniej precyzją – odsłaniając nie tylko piękno kosmosu, ale i jego fundamentalne mechanizmy.
Czytaj więcej:
Opracowanie: Elżbieta Kuligowska
Źródło: Phys.org
Na ilustracji:
Dwa instrumenty JWST, będącego wspólnym przedsięwzięciem NASA, ESA i CSA, połączyły siły, aby stworzyć ten malowniczy widok galaktyki. To spiralna galaktyka NGC 5134, położona w odległości 65 milionów lat świetlnych w gwiazdozbiorze Panny. Źródło: ESA/Webb, NASA i CSA, A. Leroy
