Województwo pomorskie, choć bogate pod względem historycznym i kulturowym, od lat borykało się z niedoborem publicznie dostępnych placówek dedykowanych obserwacjom nieba. Od teraz zmieni się to – w sobotę 6 czerwca 2026 roku trwa uroczyste otwarcie Sopockiego Obserwatorium Astronomicznego. Obiekt, który powstał przy Szkole Podstawowej nr 1 w Sopocie, oficjalnie zainaugurował swoją działalność, przyciągając tłumy miłośników astronomii z całego Trójmiasta. Wydarzenie zostało objęte oficjalnym patronatem Polskiej Agencji Kosmicznej.
Historia powstania placówki sięgała 2019 roku, kiedy projekt narodził się w głowach pomysłodawców jako inicjatywa w ramach Budżetu Obywatelskiego. Choć droga od pomysłu do realizacji trwała kilka lat, a pod uwagę brane były różne prestiżowe lokalizacje, w tym Wzniesienie Strzeleckie czy okolice sopockiego mola, ostatecznie postawiono na pragmatyzm i funkcję edukacyjną. Wybór terenu Szkoły Podstawowej nr 1 pozwolił na optymalne połączenie szkolnej dydaktyki z dostępnością dla dorosłych pasjonatów astronomii. Choć obiekt znajduje się przy szkole, jego rola ma być szersza – zgodnie z zapowiedziami miasta władz miasta mają się tu odbywać pokazy, warsztaty i wykłady.
Sercem nowej placówki stała nowoczesna, zautomatyzowana kopuła ScopeDome. Warunki miejskie, w jakich przyszło funkcjonować obserwatorium, w tym silne zanieczyszczenie światłem, wymusiły na projektantach staranny dobór sprzętu obserwacyjnego. Głównym instrumentem jest profesjonalny refraktor apochromatyczny TEC Apo180fl, osadzony na stabilnym montażu paralaktycznym. Tego typu optyka (triplet apochromatyczny) praktycznie całkowicie koryguje aberrację chromatyczną, pozwalając na uzyskanie wyraźnych obrazów planet i obiektów głębokiego nieba nawet przy znacznym zaświetleniu tła. Oprócz tego obserwatorium zostało wyposażone w teleskop słoneczny z dedykowanymi filtrami do bezpiecznych obserwacji tarczy naszej gwiazdy dziennej, nowoczesne kamery do astrofotografii cyfrowej i oprogramowanie do automatycznego śledzenia ciał niebieskich oraz obróbki danych.
Uroczystości inauguracyjne rozpoczęły się 6 czerwca o godzinie 17:00. Wśród zaproszonych gości znalazł się prof. Maciej Mikołajewski, członek Polskiego Towarzystwa Astronomicznego i redaktor naczelny naszego czasopisma „Urania – Postępy Astronomii”. O godzinie 19.00 rozpocznie się z kolei koncert muzyki kosmicznej w wykonaniu Przemysława Rudzia. Wieczorem wyświetlane będą też odcinki serialu popularnonaukowego Astronarium. W wieczornym programie są ponadto obserwacje (zależne od pogody), prezentacja możliwości sprzętu i wirtualne pokazy nieba.
Sopockie obserwatorium ma być docelowo miejscem spotkań dla uczniów, mieszkańców i wszystkich zainteresowanych Kosmosem. W ofercie będzie zwiedzanie obiektu, warsztaty astronomiczne i astrofotograficzne, koła zainteresowań, a także wydarzenia specjalne i imprezy plenerowe. Zajęcia mają w ciekawy sposób przybliżać wiedzę z zakresu fizyki, geografii i astronomii, a placówka zaplanowana została jako przestrzeń wspólnego odkrywania pasji i rozwijania zainteresowań naukami ścisłymi. Z oferty obserwatorium będą mogli korzystać uczniowie, starsze przedszkolaki i dorośli miłośnicy astronomii.
Czytaj więcej:
Opracowanie: Elżbieta Kuligowska
Źródło: Gdansk.tvp, ESopot.pl
Na zdjęciu:
Refraktor apochromatyczny w sopockim obserwatorium (Fot. Ewelina Wołejko/UMS)
