W czwartek 28 sierpnia 2025 r. otworzono Centrum Kontroli Misji Satelitarnych na Wydziale Inżynierii Lądowej i Geodezji Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) w Warszawie. Segment naziemny WAT to infrastruktura do obsługi obserwacyjnych misji satelitarnych w postaci komunikacji z satelitami, monitorowanie stanu satelity, planowanie obserwacji i manewrów orbitalnych, a także reagowanie w sytuacjach awaryjnych.
W uroczystości otwarcia Centrum wzięli udział m.in. Wiceprezes Rady Ministrów, Minister Obrony Narodowej Władysław Kosiniak-Kamysz czy Prezes ICEYE Rafał Modrzewski. Konferencję poprzedziła prezentacja – połączenie na żywo z satelitą ICEYE przelatującym w zasięgu stacji naziemnej Wojskowej Akademii Technicznej.
Centrum wpisuje się w działania na rzecz stałego podnoszenia kompetencji Sił Zbrojnych w sterowaniu misjami satelitarnymi – między innymi w zakresie rozpoznania elektronicznej pułapu satelitarnego. Będzie mogło również wykonywać zadania dla tworzonego komponentu wojsk kosmicznych. Ma kluczowe znaczenie dla realizacji projektów naukowo-badawczych w Wojskowej Akademii Technicznej, w tym naszego flagowego projektu PIAST, i dla rozwoju polskich firm sektora kosmicznego, z którymi współpracujemy, ale przede wszystkim dla rozwoju naszych Sił Zbrojnych – powiedział Rektor-Komendant WAT gen. bryg. prof. dr hab. inż. Przemysław Wachulak, witając gości wydarzenia.
Segment naziemny WAT to infrastruktura do obsługi obserwacyjnych misji satelitarnych. Zadania związane z obsługą takich misji to realizacja połączeń komunikacyjnych z satelitami, monitorowanie stanu satelity, planowanie obserwacji i manewrów orbitalnych, a także reagowanie w sytuacjach awaryjnych.
Pierwszym z elementów systemu jest antena nadawczo-odbiorcza wraz z urządzeniami towarzyszącymi, takimi jak system pozycjonowania, tory radiowe, modemy i serwer czasu. Drugim jest Centrum Kontroli Misji wyposażone w stanowiska operatorskie z oprogramowaniem do zarządzania i kontroli misji – MCS (Mission Control Software).
Stacja naziemna WAT to w pełni zintegrowany system. Antena Legion400 o średnicy 3,9 m jest umieszczona w kopule ochronnej, która minimalizuje negatywny wpływ warunków atmosferycznych na instalację, a tym samym na jakość połączeń. Stacja umożliwia obsługę każdej misji satelitarnej działającej w pasmach S i X (częstotliwości).
W Centrum Kontroli Misji WAT znajdują się cztery stanowiska dla operatorów. Oprogramowanie Terma Ground Segment Suite (TGSS) zapewnia wsparcie dla wszystkich zadań związanych z obsługą satelitów.
Mamy cztery programy: GLOB, mikroGLOB, MikroSAR oraz program PIAST. Każdy ma za zadanie wynieść na orbitę satelity różnej wielkości i różnego przeznaczenia. Niedawno podpisaliśmy niezwykły kontrakt na zakup trzech satelitów monochromatycznych, które pozwalają na obrazowanie niezależnie od pory dnia – czy to dzień, czy noc – oraz niezależnie od pogody. Nic nie stanie nam na przeszkodzie, by obrazować, by zdobywać informacje. Informacja jest podstawowym elementem. Bazy danych są dziś najsilniejszą walutą nie tylko w świecie bezpieczeństwa, lecz także w świecie gospodarki i rozwoju. Im więcej pozyskamy danych, im skrupulatniej będziemy w stanie je przetworzyć, im szybciej będziemy mogli je wdrożyć i wykorzystać – tym będziemy bezpieczniejsi – powiedział szef MON-u.
Wojskowa Akademia Techniczna od czwartku dysponuje infrastrukturą i kompetencjami niezbędnymi do samodzielnego prowadzenia operacji satelitarnych oraz szkolenia przyszłych operatorów systemów satelitarnych.
Segment Naziemny WAT posłuży operacyjnemu zarządzaniu satelitami projektu PIAST, który jest współfinansowany przez NCBR w ramach programu SZAFIR zainicjowanego przez MON. Z uwagi na swoje szerokie możliwości oraz zastosowanie profesjonalnych standardów używanych w komunikacji satelitarnej może stanowić element krajowej sieci stacji naziemnych. Jest on inwestycją długoterminową.
Kosmos to nowa domena w zakresie obronności. Współpraca państwa z firmami prywatnymi jest kluczowa, abyśmy szybko adaptowali się do zmieniających się warunków. Widać, jak to się dzieje na Ukrainie, w Stanach Zjednoczonych, dla aktywności w kosmosie, musimy współpracować. Trzeci element to dobrze wykształceni młodzi oficerowie znający najnowocześniejsze systemy, technologie. Możliwości, jakie zostały dziś pokazane pozwalają nam kształcić przyszłe kadry, uczyć się tego, co jest najważniejsze, abyśmy w sytuacji kryzysowej byli na to gotowi. To, co się dziś wydarzyło jest bardzo poważnym krokiem do zapewnienia bezpieczeństwa Polski w przyszłości – ocenił Prezes IC EYE Rafał Modrzewski.
Centrum Kontroli Misji Satelitarnych będzie dla WAT narzędziem do prowadzenia zaawansowanych projektów naukowych w zakresie komunikacji satelitarnej. Projekt PIAST już jesienią tego roku zakończy się wyniesieniem w kosmos 3 polskich nanosatelitów. Będą one służyły celom wojskowym, głównie w zakresie obserwacji i rozpoznania. Uczelnia uczestniczy też w projektach Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA), współpracuje z Polską Agencją Kosmiczną (POLSA) i z agencjami kosmicznymi z państw sojuszniczych.
Segment Naziemny posiada także funkcję edukacyjną. Już wcześniej na kierunku „geodezja i kartografia” Akademia utworzyła nową specjalność, która umożliwi szkolenie oficerów na przyszłych ekspertów wojskowych, o nazwie „rozpoznanie satelitarne”. W WAT można też studiować na kierunkach „inżynieria kosmiczna i satelitarna”, „lotnictwo i kosmonautyka” i anglojęzyczny kierunek „aerospace engineering” oraz w ramach specjalności „rozpoznanie satelitarne”. A od 1 czerwca 2022 r. na wojskowej uczelni działa Laboratorium "Centrum Operacji Satelitarnych", w ramach którego studenci mogą zapoznać się z budową satelity i regułami prowadzenia misji poprzez tworzenie scenariuszy ich przebiegu i weryfikację poprawności zaplanowanych manewrów. Pomaga im w tym symulator satelity radarowego Flatsat.
Źródło: WAT, Ministerstwo Obrony Narodowej
Opracował: Paweł Z. Grochowalski
