Największe polskie planetarium, znajdujące się w Chorzowie, obchodziło uroczyście swoje 70. urodziny.
Planetarium Śląskie świętowało rocznicę swojego powstania przez cały rok, organizując wiele wydarzeń popularnonaukowych i edukacyjnych. Finałem jest uroczystość, która odbyła się 8 grudnia. Wzięli w niej udział przedstawiciele Ministerstwa Edukacji Narodowej, województwa śląskiego, miasta Chorzowa, innych samorządów z okolicy, różnych planetariów i instytutów astronomicznych z całej Polski, Polskiego Towarzystwa Astronomicznego, Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii oaz innych organizacji, czasopisma i portalu Urania, a także pracownicy placówki. W ramach uroczystości odbył się m.in. koncert w wykonaniu orkiestry Filharmonii Śląskiej.
Planetarium Śląskie, w pełnej nazwie Planetarium i Obserwatorium Astronomiczne im. Mikołaja Kopernika w Chorzowie, a od kilku lat używające nazwy Planetarium – Śląski Park Nauki, to największe i najstarsze planetarium w Polsce.
Planetarium w Chorzowie otwarto 4 grudnia 1955 roku w parku nazywanym wtedy Wojewódzkim Parkiem Kultury i Wypoczynku. Średnica kopuły ma 23 metry i jest największa w Polsce. Widownia mieści obecnie 300 osób. Początkowo planetarium było wyposażone w projektor firmy Carl Zeiss w Jenie, mogący wyświetlić 8000 gwiazd na sztucznym niebie, najnowocześniejszy w tamtych czasach. Również w 1955 roku otworzono obserwatorium astronomiczne, w 1959 roku stację sejsmologiczną, a w 1963 roku stację klimatologiczną.
W latach 2018-2022 planetarium przeszło bardzo dużą modernizację i rozbudowę. W szczególności zainstalowano nowy projektor, a także system rzutników cyfrowych. Rozbudowano przestrzeń na wystawy i interaktywne ekspozycje. Otwarcie odnowionego planetarium nastąpiło 11 czerwca 2022 roku.
Planetarium jest także organizatorem Olimpiady Astronomicznej, jednej z najstarszych olimpiad szkolnych dla uczniów. Pierwszą edycję konkursu przeprowadzono w 1957 roku. Placówka kieruje także wyjazdami polskiej reprezentacji na Międzynarodową Olimpiadę z Astronomii i Astrofizyki, co więcej, dwukrotnie była organizatorem zawodów tej międzynarodowej olimpiady (w 2011 i 2023 roku).
We wrześniu 2025 roku, Stefan Janta, dyrektor Planetarium Śląskiego, otrzymał Nagrodę i Medal im. Włodzimierza Zonna. Jest to wyróżnienie przyznawane przez Polskie Towarzystwo Astronomiczne za popularyzację wiedzy o Wszechświecie. Z kolei 6 grudnia, Damian Jabłeka, wicedyrektor planetarium, został wyróżniony Nagrodą POP Science 2025 w kategorii myśl globalnie, działaj lokalnie – województwo śląskie.
Więcej informacji:
Autor: Krzysztof Czart
Ilustracja:
Dawny rysunek Planetarium Śląskiego, według projektu projektu krakowskiego architekta Zbigniewa Solawy. Źródło: Planetarium Śląskie.
