Zaglądając głęboko we wczesny Wszechświat za pomocą Kosmicznego Teleskopu Jamesa Webba (JWST), astronomowie odkryli coś bezprecedensowego: galaktykę o dziwnej sygnaturze świetlnej, która może być efektem zawartemu w niej gazu przyćmiewającego gwiazdy.
Odkryta galaktyka GS-NDG-9422 (9422), która powstała około miliard lat po Wielkim Wybuchu, może być brakującym ogniwem w galaktycznej ewolucji między pierwszymi gwiazdami Wszechświata a powstałymi galaktykami.
Widmo tej galaktyki od początku wydawało mi się dziwne, ale właśnie do tego został zaprojektowany ten teleskop – do ujawniania zupełnie nowych zjawisk we wczesnym Wszechświecie, które pomogą nam zrozumieć, jak rozpoczęła się kosmiczna historia – powiedział Alex Cameron z Uniwersytetu w Oksfordzie.
Cameron zwrócił się do kolegi – Harleya Katza, teoretyka, aby przedyskutować dziwne dane. Pracując razem, ich zespół odkrył, że modele komputerowe kosmicznych obłoków gazu podgrzewanych przez bardzo gorące, masywne gwiazdy do tego stopnia, że gaz świecił jaśniej od gwiazd, niemal idealnie pasowały do obserwacji za pomocą JWST.
Wygląda na to, że badane gwiazdy muszą być o wiele gorętsze i masywniejsze niż te, które widzimy w lokalnym Wszechświecie, co jest zrozumiałe, ponieważ wczesny Wszechświat był zupełnie innym środowiskiem – powiedział Katz z Oksfordu i Uniwersytetu w Chicago.
W lokalnym Wszechświecie typowe gorące, masywne gwiazdy mają temperaturę w zakresie od 40 tysięcy do 50 tysięcy stopni Celsjusza. Według badaczy galaktyka 9422 zawiera gwiazdy gorętsze niż 80 tysięcy stopni Celsjusza. Podejrzewają oni, że znajduje się ona w trakcie krótkiej fazy intensywnego formowania się gwiazd wewnątrz obłoku gęstego gazu, który produkuje dużą liczbę masywnych, gorących gwiazd. Obłok jest uderzany tak wieloma fotonami światła z gwiazd, że świeci niezwykle jasno.
Zjawiska przyćmiewania gwiazd przez mgławicę jest intrygujące także dlatego, że jego występowanie zostało przewidziane w środowiskach pierwszej generacji gwiazd we Wszechświecie, które astronomowie klasyfikują jako gwiazdy III populacji.
Wiemy, że galaktyka ta na zawiera gwiazd III populacji, ponieważ dane z JWST pokazują zbyt dużą złożoność chemiczną. Jednak jej gwiazdy różnią się od tych, które znamy – egzotyczne gwiazdy w tej galaktyce mogą być wskazówką do zrozumienia, w jaki sposób galaktyki przekształciły się od gwiazd pierwotnych do typów galaktyk, które już znamy – powiedział Katz.
W tym momencie galaktyka 9422 jest jedynym przykładem tej fazy rozwoju galaktyk, zatem wciąż pozostaje wiele pytań. Czy te warunki są powszechne w galaktykach z tego okresu, czy też występują rzadko? Co dodatkowo mogą nam powiedzieć o jeszcze wcześniejszych etapach ewolucji galaktyk? Cameron, Katz i ich współpracownicy chcą zidentyfikować więcej galaktyk, które należy dodać do tej grupy, aby lepiej zrozumieć, co działo się we Wszechświecie w ciągu pierwszego miliarda lat po Wielkim Wybuchu.
To bardzo ekscytujące – móc wykorzystać JWST do zbadania tego okresu we Wszechświecie, który kiedyś był niedostępny – powiedział Cameron. Jesteśmy dopiero na progu nowych odkryć
Badania zostały opublikowane w miesięczniku Monthly Notices of the Royal Astronomical Society.
Więcej:
- Webb finds potential missing link to first stars
- Cele Teleskopu Jamesa Webba (odc. 133), Poszukiwania pierwszych gwiazd (odc. 142) i Ewolucja galaktyk (odc. 57) w Astronarium
Opracowanie: Magda Maszewska
Źródło: ESA
Na ilustracji: Galaktyka GS-NDG-9422. Źródło: NASA, ESA, CSA, STScI, A. Cameron (University of Oxford)
