Troje Amerykanów i jeden Kanadyjczyk powrócili bezpiecznie na Ziemię z lotu w pobliżu Księżyca. Był to pierwszy raz od ponad pół wieku, gdy człowiek znalazł się tak daleko od orbity okołoziemskiej.
Astronauci Reid Wiseman (USA), Victor Glover (USA), Christina Koch (USA) i Jeremy Hansen (Kanada) wylądowali statkiem kosmicznym Orion na Oceanie Spokojnym w pobliżu San Diego (Kalifornia). Moment lądowania nastąpił o godzinie 2:07 polskiego czasu w sobotę, 11 kwietnia 2026 roku.
Start misji Artemis 2 z Ziemi nastąpił 1 kwietnia o godzinie 00:35 polskiego czasu. Misja kosmiczna potrwała 10 dni. W jej trakcie astronauci pobili rekord odległości, w jakiej człowiek znalazł się od Ziemi, docierając na dystans 406 771 kilometrów. Poprzedni rekord pochodził z misji Apollo 13 z 1970 roku. Łącznie astronauci Artemis 2 pokonali trasę mierzącą 1 117 659 kilometrów.
Cel misji i przyszłość
Głównym celem misji Artemis 2 było przetestowanie kapsuły Orion i rakiety SLS. Astronauci przelecieli wokół Księżyca, wykonując m.in. mnóstwo zdjęć (ponad 7000) ukazujących Księżyc, widok Ziemi, a nawet widzieli z orbity zaćmienie Słońca przez Księżyc. Trajektoria statku kosmicznego w drodze powrotnej ułożyła się w taki sposób, że polski teleskop OGLE zarejestrował go na swoich zdjęciach na tle pól na niebie, które regularnie obserwuje.
Jared Isaacman, administrator NASA, powiedział po powrocie astronautów: Misja Artemis 2 zademonstrowała niesamowite umiejętności, odwagę i poświęcenie załogi, co pozwoliło na załogową eksplorację dalej niż kiedykolwiek. Jako pierwsi astronauci, którzy polecieli tą rakietą i statkiem kosmicznym, załoga wzięła na siebie znaczne ryzyko w służbie nauce – dla przyszłości, którą chcemy zbudować. NASA jest też wdzięczna za wkład wszystkich swoich pracowników, a także partnerów międzynarodowych, których wiedza i zaangażowanie były kluczowe dla sukcesu tej misji. Misja Artemis 2 zakończyła się – teraz nasza uwaga skupia się na montażu Artemis 3 i przygotowaniach do powrotu na powierzchnię Księżyca, wybudowania bazy i nieopuszczenia Księżyca już nigdy więcej.
Wkład Europy i Polski
Dodajmy, że bardzo istotnym partnerem w Artemis 2 była Europejska Agencja Kosmiczna (ESA), która dostarczyła Europejski Moduł Serwisowy (ESM-2), zapewniający statkowi Orion napęd, zasilanie, podtrzymywanie życia i regulację temperatury. Udział w tworzeniu komponentów modułu ESM-2 mieli polscy inżynierowie, a sieć teleskopów POLON kierowana przez Polską Agencję Kosmiczną (POLSA) śledziła na bieżąco statek kosmiczny Orion i dostarczała dane do NASA.
Dzięki wkładowi ESA w program Artemis na Księżyc polecą także Europejczycy. Będą to Niemiec, Francuz i Włoch. Pierwszym Europejczykiem na Księżycu ma być Niemiec. Na razie nic nie wiadomo, aby Polska wystarała się o miejsce dla swojego astronauty Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego, który w 2025 roku poleciał na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS).
Astronauci misji Artemis 2 w helikopterze po zabraniu ich z kapsuły Orion, która wylądowała w Oceanie Spokojnym. W pomarańczowych kombinezonach: Reid Wiseman i Jeremy Hansen. Źródło: NASA
Astronauci misji Artemis 2 w helikopterze po zabraniu ich z kapsuły Orion, która wylądowała w Oceanie Spokojnym. W Pomarańczowych kombinezonach: Victor Glover i Christina Koch. Źródło: NASA
Historyczne porównania i główni konkurenci
Misję Artemis 2 można porównać do Apollo 8 (1968 rok) i Apollo 10 (1969 rok), które również obejmowały przelecenie wokół Księżyca, w ramach przygotowań do załogowego lądowania Apollo 11 w 1969 roku. Tym razem NASA planuje załogowe lądowanie w ramach misji Artemis 4 w 2028 roku. Wcześniej, w 2027 roku, poleci jeszcze Artemis 3 – w celu testowania na orbicie okołoziemskiej współdziałania statku Orion z jednym lub oboma komercyjnymi lądownikami księżycowymi.
Program Apollo był efektem rywalizacji pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Związkiem Radzieckim. Amerykanie wygrali, wysyłając astronautów w latach 1969–1972 – przeprowadzili łącznie sześć lądowań, a 12 astronautów stanęło na powierzchni Księżyca. Od tamtej pory nikt nie lądował tam załogowo. Teraz głównym konkurentem Stanów Zjednoczonych przy lądowaniu na Srebrnym Globie są Chiny, które chcą taką misję zrealizować przed 2030 rokiem. Chiny już kilkakrotnie lądowały na Księżycu bezzałogowymi sondami, a na 2026 rok szykują testy swojej rakiety nośnej Długi Marsz 10, która docelowo wyniesie ludzi na Księżyc.
Lądowanie kapsuły Orion w Oceanie Spokojnym 11 kwietnia 2026 roku o godz. 2:07 polskiego czasu. Źródło: NASA
Łodzie podpływają, aby otworzyć kapsułę Orion po lądowaniu. Źródło NASA
Helikopter zabiera astronautów misji Artemis 2. Źródło: NASA
Więcej informacji:
Autor: Krzysztof Czart
Źródło: NASA
