Przejdź do treści

Astronomowie odkryli najstarszą bliźniaczkę Słońca

Cykl ewolucji gwiazdy podobnej do Słońca
Międzynarodowy zespół naukowców zidentyfikował gwiazdę, która jest najbardziej podobna do Słońca spośród wszystkich znanych słonecznych bliźniaczek. Na dodatek jest najstarszą bliźniaczką i może posiadać planetę skalistą typu ziemskiego. Odkrycie zostało nagłośnione przez Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO), którego teleskopu użyto w badaniach.

Zespół naukowców z Brazylii, Stanów Zjednoczonych, Niemiec, Australii, Wielkie Brytanii i Portugalii zbadał dwie gwiazdy typowane na bliźniaczki Słońca: 18 Scorpii i HIP 102152. Pierwsza okazała się młodsza od Słońca - ma 2,9 miliarda lat (Słońce liczy 4,6 miliarda lat), natomiast druga ma wiek wynoszący 8,2 miliarda lat. Plasuje ją to jako najstarszą znaną bliźniaczkę naszej dziennej gwiazdy. Oprócz starszego wieku, HIP 102152 wszystkie inne własności ma najbardziej podobne spośród innych słonecznych bliźniaczek

„Przez dekady astronomowie poszukiwali bliźniaczek Słońca, aby lepiej poznać dającą nam życie gwiazdę. Ale od pierwszego odkrycia w 1997 roku znaleziono niewiele takich przypadków. Uzyskaliśmy z VLT widma świetnej jakości i możemy szczegółowo zbadać słoneczne bliźniaczki z niesamowitą precyzją, aby odpowiedzieć na pytanie czy Słońce jest wyjątkowe” powiedział Jorge Melendez z Universidade de São Paulo w Brazylii, kierownik zespołu badawczego.

Badacze skorzystali z Bardzo Dużego Teleskopu (VLT), należącego do Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO). Rozłożyli światło gwiazdy na składowe barwy za pomocą spektrografu UVES i przeanalizowali jej skład chemiczny. Wyniki pozwoliły wyjaśnić zagadkę małej zawartości litu w Słońcu.

Dotychczasowe badania słonecznych bliźniaczek wykazywały, że mają one mniej litu niż Słońce. Nasza gwiazda ma go wyjątkowo mało, zaledwie 1% ilości litu występującej w materii, z której powstała. Okazuje się, że HIP 102152 także ma bardzo niewielką zawartość litu. Pozwoliło to naukowcom udowodnić, że istnieje korelacja pomiędzy zawartością litu, a wiekiem gwiazdy podobnej do Słońca. Prawdopodobnie wraz z upływem czasu gwiazdy te niszczą swój lit. Mechanizm tego procesu nie jest jednak na razie znany.

Naukowcy wysuwają też hipotezę, że w układzie HIP 102152 może znajdować się planeta skalista typu ziemskiego. Świadczyć ma o tym deficyt pierwiastków występujących w meteorytach znajdowanych na Ziemi (podobny deficyt występuje jest w przypadku Słońca). Jeżeli gwiazda ma mało pierwiastków, które zwykle występują w ciałach skalistych, można przypuszczać, że zostały one zebrane w trakcie formowania się planety. Na dodatek monitorowanie prędkości radialnych gwiazdy sugeruje, że w układzie HIP 102152 brak dużych planet, co zwiększa prawdopodobieństwo na istnienie planet typu ziemskiego.

Gwiazda HIP 102152 znajduje się w zasięgu amatorskich teleskopów. W Polsce widać ją w pierwszej części nocy, bardzo nisko nad południowym horyzontem.

Więcej informacji i zdjęć: