Przejdź do treści

Cztery lasery nad Paranal do tworzenia sztucznych gwiazd

Cztery wiązki laserowe skierowane w niebo z teleskopu VLT
26 kwietnia 2016 r. w Obserwatorium Paranal w Chile odbyła się uroczystość z okazji pierwszego światła czterech potężnych laserów, które stanowią kluczową część systemów optyki adaptatywnej teleskopu VLT. Pracę rozpoczął system laserowych gwiazd porównania drugiej generacji.

Four Laser Guide Star Facility (4LGSF) świeci w niebo czterema wiązkami potężnych, 22-watowych laserów, aby wytworzyć sztuczne gwiazdy porównania. Wzbudza wysoko w atmosferze atomy sodu, które następnie emitują światło i w ten sposób astronomowie uzyskują efekt sztucznej gwiazd, którą można wykorzystać do niwelowania efektów od zaburzających obserwacje turbulencji atmosferycznych. Sztuczne gwiazdy pozwalają systemowi optyki adaptatywnej (adaptacyjnej) na korygowanie obrazu w czasie rzeczywistym, tak aby uzyskać rozdzielczość niepogorszoną przez ziemską atmosferę - tak jakby obserwowano z orbity okołoziemskiej.

System 4LGSG to  druga generacja systemu laserowej gwiazdy porównania wykorzystywana w Europejskim Obserwatorium Południowym (ESO). Do tej pory teleskop VLT wyposażony był w laser z pojedynczą wiązką. Użycie aż czterech promieni lasera pozwoli na jeszcze lepsze korygowanie obrazu, a na dodatek na dużym polu.

Laser światłowodowy 4LGSG jest przykładem współpracy ESO z firmami przemysłowymi z krajów członkowskich i transferu technologii do przemysłu. Przykładowo firma TOPTICA z Niemiec, która był głównym wykonawcą, dostarczyła system laserowy, oscylator, podwajacz częstotliwości oraz oprogramowanie. Siedmioletnia współpraca z ESO pozwoliła firmie zwiększyć zatrudnienie z 80 do 200 pracowników i wprowadzić na rynek laser SodiumStar 20/2 uznawany obecnie za standard dla dużych teleskopów na całym świecie. Inne firmy dzięki licencjom na patenty ESO mogły poszerzyć swoją produkcję komercyjną i przenieść rozwiązania także na inne pola poza astronomią - komunikację, produkcję półprzewodników, urządzeń medycznych, sektor przemysłu kosmicznego.

Więcej informacji:

Źródło: ESO

Na zdjęciu:
Cztery wiązki laserowe wytwarzające na niebie sztuczne gwiazdy podczas obserwacji prowadzonych jednym z teleskopów VLT w Obserwatorium Paranal w Chile. Źródło: ESO/F. Kamphues.