14 lipca obchodzimy Dzień Polskiej Fantastyki Naukowej, czyli nieformalne święto wszystkich miłośników rodzimej twórczości science fiction ustanowione z inicjatywy Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej na wzór amerykańskiego National Science Fiction Day. To dzień, w którym celebrujemy nie tylko polskie książki, filmy czy gry osadzone w tym gatunku, ale również idee, które od pokoleń kształtują naszą wyobraźnię i skłaniają do zadawania pytań o przyszłość, technologię oraz miejsce człowieka w zmieniającym się świecie.
Święto zostało ustanowione w roku 2024 przez Polską Fundację Fantastyki Naukowej z okazji 150. rocznicy urodzin Jerzego Żuławskiego, wizjonera przełomu stuleci, autora przełomowej Trylogii Księżycowej i jednego z ojców polskiej literatury science fiction. Inicjatywę wsparło ponad sto reprezentujących kręgi nauki, techniki, literatury i sztuki. Znalazły się wśród nich m.in. takie osobistości jak pierwszy polski astronauta Sławosz Uznański-Wiśniewski, Artur Bartłomiej Chmielewski (nasz człowiek w NASA), Jacek Dukaj, Tomasz Lem, Wiktor Niedzicki, Tomasz Bagiński, Grzegorz Rosiński oraz Jadwiga Zajdel. To symboliczne podkreślenie, że fantastyka naukowa łączy różne środowiska i inspiruje twórczość w wielu dziedzinach.
Wykorzystując zeszłoroczną okazję 150. rocznicy urodzin Jerzego Żuławskiego, Fundacja nadała tej inicjatywie realny kształt poprzez przyjęcie odpowiedniej uchwały i zamiar wspierania jej rozwoju.
Jerzy Żuławski nie tylko wyprzedził swoją epokę literacko. Jego wizje miały też realny wpływ na rozwój naukowo-techniczny. Jednym z tych, którzy czerpali inspirację z jego twórczości był inny nasz rodak, dr inż. Mieczysław Bekker, projektant księżycowego łazika programu Apollo – największego inżynieryjnego dokonania naszej cywilizacji. Ustanowienie święta właśnie 14 lipca, w dniu urodzin Jerzego Żuławskiego, przypomina o głębokiej więź między nauką a wyobraźnią – dwiema siłami, które wspólnie napędzają postęp. Ma ono jednoczyć środowiska, łączyć pokolenia i przypominać, że fantastyka naukowa to nie tylko gatunek literacki. To inspiracja, sposób myślenia, który pomaga zrozumieć zmieniający się świat i poszukiwanie jego możliwych przyszłości.
Dzień ten również przypomina, że fantastyka naukowa w Polsce ma nie tylko bogatą historię, ale i żywą teraźniejszość. To okazja do wspólnego świętowania naszej literackiej kreatywności oraz przypomnienia dorobku twórców takich jak Lem, Zajdel, Wnuk-Lipiński, Fiałkowski, Petecki, Broszkiewicz czy Snerg-Wiśniewski. To również moment, by wsłuchać się w głos nowych pokoleń autorów, którzy kontynuują tę tradycję i rozwijają ją w kontekście współczesnych wyzwań cywilizacyjnych i technologicznych.
PFFN zachęca do organizowania zarówno dużych wydarzeń, jak i kameralnych inicjatyw, które przybliżą dorobek polskiej science fiction i zainspirują kolejne pokolenie autorów. Dzień ten w założeniu ma jednoczyć środowiska, łączyć pokolenia i przypominać, że fantastyka naukowa to nie tylko literatura. To sposób myślenia, który pomaga rozumieć zmieniający się świat i poszukiwać jego przyszłości.
Jednym z wydarzeń związanych ze świętem jest spotkanie z polską fantastyką naukową pt „Rodzima SF Mniej Oczywista” w Poczytalni na dVoRcu w Kielcach o godz., 18:00. Wydarzenie zostało zorganizowane przez Miejską Biblioteką Publiczną w Kielcach z inicjatywy Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej.
Wstęp na wydarzenie jest wolny. Dla osób, które nie mogą pojawić się na miejscu, przewidziana jest transmisja online.
Źródło: PFFN/ Łukasz Marek Fiema/Poczytalnia na dVorRcu
Opracował: Paweł Z. Grochowalski
