Przejdź do treści

Europejska Vega wynosi na orbitę tureckiego satelitę rozpoznawczego Gokturk 1

Podczas drugiego startu Vegi w tym roku, rakieta wyniosła na orbitę satelitę Gokturk-1 – pierwszego wojskowego satelitę wysokiej rozdzielczości obserwacji Ziemi dla Turcji. Zdjęcia z niego pozyskane posłużą do celów militarnych oraz cywilnych. Satelita został wprowadzony na orbitę heliosynchroniczną o wysokości około 700 km. Urządzenie jest w stanie wykonać pełen skan kuli ziemskiej w przeciągu 72 godzin.

Start miał miejsce 5 grudnia 2016 roku o godzinie 14:51 czasu polskiego. Satelitę wyniosła niewielka (jak na standardy rakietowe) rakieta Vega, która swój debiut miała w 2012 roku. Misja powiodła się i rakieta ósmy już raz z rzędu poprawnie wprowadziła na orbitę swój ładunek.

Satelita Gokturk-1 waży około 1 tony i jego planowany czas pracy wynosi 7 lat. Tureckie Ministerstwo Obrony Narodowej podpisało kontrakt na budowę satelity w 2009 roku. Zadanie to powierzono włoskiej firmie Telespazio, specjalizującej się w budowaniu orbiterów obserwacji Ziemi. Wartość kontraktu szacuje się na około 300 milionów dolarów.

Tureckie ministerstwo nie podało do publicznej wiadomości szczegółów dotyczących optyki zamontowanej na pokładzie satelity. Powiedziano jedynie, że satelita jest w stanie rejestrować obraz o rozdzielczości poniżej 1 metra na piksel, co czyni go już satelitą wysokiej rozdzielczości. Wiadomo też, że satelita zbudowany został w oparciu o stabilizowaną trójosiowo platformę PROTEUS i ma wymiary 4,2 x 2,5 x 1,6 m.

Będzie to drugi turecki satelita rozpoznawczy. Poprzedni Gokturk-2 – zbudowany w Turcji, poleciał rakietą Długi Marsz 2D w 2012 roku. Turcja przygotowuje się w tej chwili do startu w 2019 satelity obserwacyjnego SAR (radar z syntetyczną aperturą) w 2019 roku.

Relacja ze startu


Dokładnie o godzinie 14:51:44 odpalono pierwszy stopień zasilany silnikiem P80 na paliwo stałe. W ułamku sekundy rakieta podniosła się ze stanowiska startowego w Gujanie Francuskiej. Po 30 sekundach od startu rakieta przekroczyła prędkość dźwięku, a kilkanaście sekund później nastąpił moment najwyższego ciśnienia aerodynamicznego działającego na rakietę.

Niecałe 2 minuty od startu, pierwszy stopień zużył całe 88 ton paliwa. Nastąpiła separacja, a chwilę później uruchomienie silnika Zefiro Z3 stopnia drugiego. Rakieta znajdowała się już wtedy na wysokości ponad 50 km.

3 minuty i 37 sekund po starcie swoją pracę zakończył także stopień drugi, odłączając się od rakiety. Gdy rakieta poruszała się już z prędkością około 4 km/s do swojego zadania zabrał się ostatni stopień na paliwo stałe z silnikiem Zefiro 9.

Po niecałych 3 minutach pracy odseparowano 3. stopień, a Vega poruszała się ze swoim satelitą z prędkością bliską prędkości orbitalnej. Przez parę minut trwał dryf rakiety do optymalnego położenia. Po 8 minutach i 21 sekundach od startu po raz pierwszy uruchomiono ukraiński silnik RD-843 stopnia AVUM, zasilanego toksyczną hydrazyną.

Po 6 minutach działania silnika nastąpiła kolejna faza dryfu rakiety z ładunkiem. 54 minut po starcie stopień AVUM odpalił po raz drugi, wprowadzając statek Gokturk-1 na docelową orbitę. Silnik działał wtedy jedynie przez kilkadziesiąt sekund. Separacja satelity nastąpiła po kilku minutach od odpalenia.

Satelita znalazł się na prawidłowej polarnej orbicie heliosynchronicznej o inklinacji 98 stopni i wysokości 700 km. Arianespace podało w komunikacie, że nawiązano komunikację ze statkiem.

Plany Arianespace


Dzisiejszy start był dziesiątym w tym roku, a 282. w ogóle dla firmy Arianespace obsługującej rakiety Vega, Sojuz oraz Ariane V. Firma planuje wprowadzić w 2019 roku poprawioną pod względem wydajnościowym rakietę Vega C. Nowa wersja zwiększy możliwy do wyniesienia rozmiar ładunku oraz jego masę. Już w tej chwili firma reklamuje nowy produkt i umożliwia składanie zamówień na starty.

Więcej informacji:
  • nota prasowa dot. startu od Arianespace
  • broszura dot. misji [pdf]
  • strona opisująca rakietę Vega (Arianespace)
  • film ze startu rakiety Vega z ładunkeim Gokturk-1 (Youtube)

Źródło: Arienespace/Spaceflightnow.com

Na zdjęciu:

Startująca 5 grudnia 2016 roku z Europejskiego Portu Kosmicznego w Gujanie Francuskiej rakieta Vega z tureckim satelitą obserwacji Ziemi Gokturk-1. Źródło: Arianespace