Przejdź do treści

Gigantyczna burza na Neptunie

Niedawno naukowcy zaobserwowali niezwykle jasny układ burzowy wielkości Ziemi w atmosferze Neptuna. To zjawisko bardzo zaintrygowało badaczy ze względu na swoją nietypową lokalizację –  tuż przy równiku lodowego olbrzyma. Ten niespotykanie jasny układ burzowy ma długość około 9000 km, czyli ⅓ promienia Neptuna i rozciąga się na co najmniej 30 stopni na długość i szerokość planety.

Burzę odkrył w tym roku Ned Molter, student na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley. Bazował on na zdjęciach zrobionych przez teleskop w zakresie światła widzialnego i podczerwieni znajdujący się w Obserwatorium Kecka na Maunakea – najwyższym wulkanie archipelagu Hawajów.

“Widok tak jasnej burzy na tak niskiej szerokości geograficznej jest niespotykany. Zazwyczaj ten obszar jest bardzo spokojny, pojawiają się tam jedynie jaśniejsze chmury w środkowej części atmosfery, więc obserwacja chmury takich ogromnych rozmiarów tuż nad równikiem jest niesamowita” - mówi Molter.

“W przeszłości, widzieliśmy już bardzo jasne chmury na Neptunie, ale zwykle znajdowały się one na szerokościach bliżej biegunów, około 15 do 60 stopni na północ lub południe” – wyjaśnia profesor Imke de Pater również z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley. “Nigdy wcześniej nie zaobserwowano chmury, która byłaby tak blisko równika, ani która byłaby tak jasna.”

Początkowo naukowcy myśleli, że układ burz odkryty przez Moltera, to Północny Układ Chmur (ang. Northern Cloud Complex) zaobserwowany przez Teleskop Kosmiczny Hubble’a w 1994 roku. Jednak po dokładniejszych analizach danych, ze względu na niezgodność położenia, potwierdzono, że nie jest to to samo zjawisko.

Źródłem tej ogromnej pokrywy chmur może być potężny, ciemny wir o wysokim ciśnieniu, który jest głęboko osadzony w atmosferze Neptuna. Gdy gaz wznosi się w wirze, ochładza się, a w momencie, gdy jego temperatura obniża się poniżej temperatury skraplania, gaz kondensuje się i tworzą się chmury. Na Ziemi ten proces zachodzi z parą wodną, na Neptunie z metanem.

Podobnie do innych planet, wiatry na Neptunie różnią się w zależności od szerokości, na jakiej występują. Zatem, jeśli pojawia się duży i jasny układ burz, który rozciąga się na dużą szerokość, coś (na przykład zaobserwowany ciemny wir) musi trzymać ją razem, inaczej chmura zostałaby rozerwana na części. Jeśli jednak chmura nie jest połączona z wirem, może być po prostu dużą chmurą konwekcyjną, podobną do innych, wcześniej zaobserwowanych, chmur pojawiających się czasami na innych planetach, jak na przykład ogromna burza wykryta na Saturnie w 2010 roku.  

“To pokazuje jak skrajnie różne zmiany zachodzą w dynamice atmosfery Neptuna. Możliwe jest również, że to zjawisko pogodowe typowe dla danej pory roku, które powtarza się co kilka dekad” – dodaje profesor de Pater.


Źródło: portal sci-news.com

Więcej informacji:

Na zdjęciu: zdjęcie Neptuna pokazujące niezwykle jasny, okrągły obszar układu burzowego przy równiku planety. Źródło: Uniwersytet Kalifornijski w Berkeley, Obserwatorium Kecka.