Przejdź do treści

Instytut SETI i Radio GNU łączą siły

ATA Telescope

Instytut SETI i GNU Radio od teraz oficjalnie łączą siły, by kontynuować trwające już prace nad przetwarzaniem sygnałów radiowych z Allen Telescope Array (ATA) Instytutu SETI w Hat Creek Radio Observatory. Ta współpraca jest rozszerzeniem prac rozpoczętych w 2019 r., celem zbudowania sprzętu i oprogramowania o otwartym kodzie źródłowym, dostępnych zarówno dla hobbystów, jak i doświadczonych naukowców SETI, w tym modułu GNU Radio, znanego jako gr-ata. Instytut SETI będzie też zarządzał umowami i grantami dla radio GNU, umożliwiając dostęp do nowych strumieni finansowania oraz wspierania badań i edukacji.

GNU Radio to doskonałe narzędzie edukacyjne, szczególnie z punktu widzenia osób zainteresowanych przetwarzaniem danych radiowych i technikami radiowymi w ogóle, jak i szerzej pojętą radioastronomią. Nowa forma współpracy z zespołem edukacyjnym Instytutu SETI może zwiększyć jego dostępność i zasięg wśród szerokiego grona odbiorców edukacyjnych, w tym uczniów szkół średnich i studentów, a także amatorów, którzy zechcą zbudować własne domowe radioteleskopy i korzystać z nich z pomocą platformy programowej GNU Radio. Otwarte oprogramowanie (czasami nazywane też „oprogramowaniem wolnym”), objęte jest licencją GNU Public License w wersji 3 (GPLv3). GPL zapewnia każdemu swobodę używania, modyfikowania, udostępniania i wnoszenia własnego wkładu do GNU Radio.

Ale GNU Radio stanowi nie tylko najczęściej używany na świecie darmowy zestaw narzędzi open source przeznaczonych do komunikacji radiowej i bezprzewodowej. Jest też jedną z najbardziej znanych społeczności badawczych i edukacyjnych w dziedzinie inżynierii radiowej i inżynierii oprogramowania. Współpracując z Instytutem SETI, społeczność GNU może w istotny sposób zwiększyć zasięg i wpływ swoich prac, prowadzonych na rzecz otwartego oprogramowania. Współpraca daje też nowe możliwości w zakresie edukacji i popularyzacji astronomii i nie tylko, dając m.in. popularyzatorom możliwość pracy z globalnymi radiowymi ośrodkami badawczymi (w tym ATA) oraz już znaczącymi projektami Instytutu SETI.

- To partnerstwo przyniesie ważne korzyści zarówno dla projektu GNU Radio, jak i większej społeczności; jest przy tym odzwierciedleniem sukcesu, wpływu i znaczenia GNU Radio na polu badań RF i radiowych - mówi prezes GNU Radio, Ben Hilburn. - Jednym z najbardziej fundamentalnych celów społeczności GNU Radio było od zawsze uczenie i rozwijanie technologii RF i łączności bezprzewodowej oraz umożliwienie ludziom odkrywania wiedzy i budowania własnych urządzeń z pomocą otwartego oprogramowania, z korzyścią dla wszystkich: naukowców, nauczycieli, badaczy, hobbystów oraz rządu. W Instytucie SETI mamy teraz partnerstwo, które pomoże obu tym organizacjom osiągać ich wspólne cele.

Badania naukowe w Instytucie SETI obejmują obecnie - o czym nie każdy wie - bardzo szeroki zakres wiedzy, od Wielkiego Wybuchu i formowania się gwiazd, poprzez egzoplanety i możliwość ich zamieszkania, aż po samo życie i jego złożoność. Wszystko to ma związek z dawną podstawą jego działalności, czyli poszukiwaniami pozaziemskiej inteligencji lub tzw. kosmicznych technosygnatur. Instytut SETI obsługuje ATA, instrument składający się z 42 radioteleskopów, przeznaczonych do wyszukiwania emisji radiowej, mającej źródło w hipotetycznych technologiach pozaziemskich. Aktualizacje sprzętowe, które są obecnie realizowane w ATA, znacznie zwiększą czułość tych odbiorników i pozwolą na opracowanie nowego systemu cyfrowego przetwarzania sygnału, który zapewni jeszcze lepsze możliwości. Obecność badaczy Radio GNU w ATA ma z kolei zapewnić ekspertom z tej branży łatwiejszą drogę do efektywnej pracy z radioteleskopami, bez konieczności każdorazowego uczenia się specjalistycznego oprogramowania.

- Zaawansowany sprzęt i wyzwania związane z przetwarzaniem sygnałów, nad którymi pracuje Instytut SETI, stanowią idealną platformę dla GNU Radio do opracowywania i testowania nowych funkcjonalności  - mówi Derek Kozel, główny badacz projektu GNU Radio w ramach współpracy z SETI.

Współpraca między Instytutem SETI a GNU Radio umożliwi też rozwój wspólnej infrastruktury oprogramowania w ATA i prawdopodobnie pozwoli na współdzielenie oprogramowania pomiędzy dodatkowymi lokalizacjami. Techniki RF, służące do identyfikacji i klasyfikowania sygnałów radiowych, są bardzo obiecujące pod kątem dokładniejszego przeszukiwania „kosmicznego stogu siana”, czyli zmieszanego szumu radiowego pochodzącego z nieba, w tym szumów radiowych sztucznie generowanych przez człowieka i innych zakłóceń na częstotliwościach radiowych - w poszukiwaniu faktycznych technosygnatur - czyli "igły w stogu”.

- Możliwości, jakie stwarza połączenie Instytutu SETI i GNU Radio, są znaczące i ciekawe dla obu organizacji - podsumowuje Bill Diamond, prezes i dyrektor generalny SETI. - Dzięki tej współpracy możemy rozszerzyć nasz zasięg i wpływ na świat, zapewniając jednocześnie tzw. społeczności radiowej nowe możliwości ubiegania się o fundusze na ważne naukowe badania i dalszy rozwój technologii. Z niecierpliwością czekamy na niezliczone możliwości wynikające z tej współpracy.

Warto na koniec dodać, że już w przyszłym tygodniu - w dniach 14-18 września - Radio GNU będzie gospodarzem dziesiątej dorocznej konferencji, która odbędzie się po raz pierwszy w formie zdalnej. Rejestracja na jej główną część jest bezpłatna, natomiast pełna płatna rejestracja (umożliwiająca dostęp także do warsztatów praktycznych) jest już formalnie zakończona, ale prowadzona jest lista oczekujących i mogą jeszcze zostać otwarte dodatkowe miejsca. W konferencji wezmą udział m.in. naukowcy z Instytutu SETI: Steve Croft i Alex Pollak, którzy przedstawią przegląd informacji o wyszukiwaniu technosygnatur oraz o instrumencie ATA i jego możliwościach. Ellie White - studentka uczestnicząca tego lata w programie badawczym Berkeley SETI Research Centre for Undergraduates Program, w ramach którego współpracowała z Derekiem Kozelem z GNU Radio, Alexem Pollakiem z ATA i innymi nad opracowaniem modułu gr-ata - zaprezentuje plakat i wygłosi wykład, a liczni inni członkowie zespołu ATA i społeczności GNU Radio poprowadzą praktyczne warsztaty, obejmujące analizę danych z ATA w środowisku GNU Radio.

Założony w 1984 r. Instytut SETI jest multidyscyplinarną organizacją badawczo-edukacyjną non-profit, której misją jest badanie, zrozumienie i wyjaśnienie pochodzenia i natury życia we Wszechświecie oraz ewolucji inteligencji. Jej badania obejmują nauki fizyczne i biologiczne, wykorzystują też wiedzę specjalistyczną w zakresie analizy danych, uczenia maszynowego i zaawansowanych technologii wykrywania sygnałów. Instytut SETI jest wybitnym partnerem badawczym dla przemysłu, środowiska akademickiego i agencji rządowych, w tym NASA i NSF.


Czytaj więcej:

 

Źródło: SETI Institute

Opracowanie: Elżbieta Kuligowska

Na zdjęciu: Allen Telescope Array. Źródło: SETI Institute.