Przejdź do treści

Listopadowa koniunkcja Księżyca z Jowiszem i Saturnem

Koniunkcja Księżyca, Jowisza i Saturna w dniu 19.11.2020

W czwartkowy wieczór 19 listopada warto skierować swój wzrok na południe, gdyż czeka nas niecodzienna okazja na uwiecznienie dwóch największych planet Układu Słonecznego w bliskim towarzystwie Księżyca. 

Jeśli tylko dysponujemy odpowiednią ilością wolnego czasu, to warto poszukać jakiegoś ustronnego miejsca, gdzie żadne budynki czy inne przeszkody nie zasłonią nam widoku na południowy i południowo-zachodni horyzont. Właśnie tam dojrzymy sierp Księżyca w sąsiedztwie dwóch jasnych punktów. 

Tarcza Księżyca, którego nów przypadł 15 listopada, oświetlona będzie tylko w 24%, więc jej blask nie przeszkodzi nam podczas nocnych obserwacji. Jowisz zajaśnieje tej nocy  -2,07 mag. O zmierzchu będzie on najjaśniejszym obiektem na niebie, nie licząc samego Księżyca. Saturn oddalony jest na wschód od Jowisza o 3,5°, a jego jasność wyniesie 0,62 mag. Nietrudno te dwie planety rozpoznać, gdyż są to teraz najjaśniejsze obiekty po tej stronie nieba.

Księżyc najbliżej Jowisza znajdzie się około godziny 10, jednak zjawisko to nie będzie widoczne z Polski. Po godzinie 16 niebo ściemni się już na tyle, by można było dostrzec obie planety. Zobaczymy je ponad południowym horyzontem, na wysokości około 15°. Księżyc znajdzie się wtedy tuż pod Saturnem. Największe zbliżenie zaobserwujemy około godziny 17 i wyniesie ono 3,5°. Cała trójka ustawi się wtedy na kształt niemal doskonałego trójkąta równoramiennego prostokątnego. Ta wyjątkowa konfiguracja może stanowić idealny cel do uwiecznienie jej w ramach fotografii astronomicznej.

Nie będziemy mogli jednak zbyt długo cieszyć się tym widokiem. Około godziny 19:30 obie planety wraz z Księżycem skryją się za południowo-zachodnim horyzontem. Do kolejnej koniunkcji dojdzie w przyszłym miesiącu, jednak moment największego zbliżenia nie będzie już widoczny z Polski. Potem, od końca grudnia aż do marca Jowisz i Saturn znajdą się zbyt blisko tarczy słonecznej, by można było je zobaczyć, a w kolejnych miesiącach odległość między nimi będzie się robić coraz większa. Następna okazja na zobaczenie podobnej koniunkcji nadarzy się dopiero w latach 2040-2041.

Księżyc w towarzystwie tych dwóch planet nie jest jedynym interesującym obiektem, jaki mogą nam zaoferować nocne obserwacje. Około godziny 21 na niebie będzie górował Mars, który po październikowej opozycji wciąż cieszy się jasnością -1,5 mag. Stanowi on teraz doskonały cel dla osób próbujących za pomocą teleskopu dostrzec szczegóły na powierzchni czerwonej planety. O godzinie 22 na północnym wschodzie wzejdzie gwiazdozbiór Lwa, w którym znajduje się radiant Leonidów. Meteory z tego roju cieszą się dużą prędkością, wynoszącą około 70 km/s. Jego maksimum przypadło 17 listopada, a szacowana tegoroczna aktywność to 10-20 zjawisk na godzinę. Jest to jednak bardzo zmienny rój. Po mających miejsce co 33 lata bliskich przelotach komety 55P/Tempel-Tuttle jego aktywność może wzrosnąć nawet to kilkuset tysięcy zjawisk w ciągu godziny. Najbliższe pojawienie się komety nastąpi w 2031 roku.

Więcej informacji:


Autor: Wojciech Niewiadomski
 

Ilustracja:

Widok nieba nad południowo-zachodnim horyzontem w dniu 19.11.2020 o godzinie 17:30. Źródło: Stellarium.