Przejdź do treści

Naukowcy odkryli starożytną gromadę galaktyk z wczesnego Wszechświata

Protogromada galaktyk PC217.96+32.3 odległa o 12 mld lat świetlnych
Astronomowie zaobserwowali gigantyczną gromadę galaktyk, odległą aż o 12 miliardów lat świetlnych. Tę "protogromadę" widzimy w okresie, gdy miała 1,7 miliarda lat, czyli około 12% obecnego wieku Wszechświata. To jedna z najmasywniejszych struktur spośród znanych w tej odległości.

Obiekt otrzymał oznaczenie PC217.96+32.3, a jego przesunięcie ku czerwieni wynosi z = 3,786. Dostrzeżono go w ramach przeglądu nieba NOAO Deep Wide-field Survey.

Odkrycia dokonano korzystając z teleskopów "Mayall" w Kitt Peak National Observatory w Arizonie i "Keck II" w W. M. Keck Observatory na Mauna Kea. Pierwszy z nich posłużył do uzyskania niezwykle ostrych obrazów niewielkiego fragmentu nieba o obszarze równym dwóm tarczom Księżyca w pełni, a drugi do wyznaczenia dystansów do galaktyk. O odkryciu poinformowało amerykańskie National Optical Astronomy Observatory (NOAO). Wyniki badań opublikowano w czasopiśmie "Astrophysical Journal".

"Ta protogromada prawdopodobnie rozrośnie się do masywnej gromady galaktyk, takiej jak gromada w Warkoczu Bereniki, której masa oceniana jest na biliardy Słońc" uważa dr Kyoung-Soo Lee, astrofizyk z Purdue University, który jako pierwszy zidentyfikował protogromadę i jest jednym z autorów publikacji.

Jak mówi inny z naukowców, dr Arjun Dey z NOAO, wiele słabych galaktyk w tym skrawku nieba znajduje się w tej samej odległości. Są skupione razem z powodu grawitacji, a naukowcy mają dowody, że gromada jest w trakcie procesu formowania się.

We współczesnym Wszechświecie gromady galaktyk są powszechne. Jednak procesy ich powstawania w początkach Wszechświata nie są jeszcze dobrze poznane. Odkrycie młodej protogromady daje naukowcom okazję do sprawdzenia jak taki proces przebiega. Tak masywne gromady są niezwykle rzadkie we wczesnym Wszechświecie, znana jest zaledwie garstka kandydatek tego typu. Nowo odkryty system jest pierwszym wśród tak dalekich gromad, dla którego szeroko użyto spektroskopii dla ustalenia członkostwa galaktyk w gromadzie.

Badacze chcą teraz przeszukać większe fragmenty nieba w nadziei znalezienia kolejnych przykładów tak młodych gromad galaktyk.

Więcej informacji:

Na zdjęciu:
Nowo odkryta protogromada galaktyk w gwiazdozbiorze Woźnicy, w polu NOAO Deep Wide-field Survey. Zielonymi okręgami oznaczono galaktyki, dla których potwierdzono członkostwo w gromadzie. Kontury gęstości (białe linie) wskazują na koncentrację galaktyk w kierunku centrum zdjęcia. Obszar nieba obejmuje prawie 20 x 17 minut łuku. Na powiększeniach pokazano dwa przykłady galaktyk sfotografowane w zakresie linii wodoru atomowego Lyman-alfa. Źródło: Dr. Rui Xue, Purdue University.