Naukowcy szczegółowo opisali odwrotną zależność między jasnością korony słonecznej a prędkością koronalnych wyrzutów masy (CME). Przedstawiona analiza ujawniła, że im jaśniejsza korona znajduje się nad aktywnymi obszarami Słońca, tym mniejsze prawdopodobieństwo, że z tych obszarów wyłonią się wyrzuty masy o dużej prędkości.
Ta nieoczekiwana zależność dostarcza cennych informacji na temat złożonej dynamiki Słońca i jego wpływu na środowisko kosmiczne. Zrozumienie tego związku może znacząco poprawić naszą zdolność do prognozowania zjawisk pogody kosmicznej.
Wykorzystując dane z instrumentu Large Angle and Spectrometric Coronagraph Experiment (LASCO) znajdującego się na pokładzie obserwatorium SOHO (Solar and Heliospheric Observatory) Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) i NASA, zespół naukowców zebrał prawie trzy dekady obserwacji korony słonecznej. Przeanalizowali oni obszerny zbiór danych, aby zbadać trendy w jasności korony słonecznej i porównać je z prędkościami koronalnych wyrzutów masy w tym samym okresie.
Ich badanie wykazało silną korelację między analizowanymi dwoma zbiorami danych, przy czym jasne obszary korony słonecznej wydają się być powiązane ze znacznie wolniejszymi prędkościami CME, a w niektórych przypadkach być może całkowicie uniemożliwiają CME.
Sekwencja obrazów z koronografu C2 instrumentu Large Angle and Spectrometric Coronagraph Experiment (LASCO), rejestrującego szybki koronalny wyrzut masy z dnia 10 września 2017 r., o którym mowa w badaniu. Słońce znajduje się w centrum obrazu, ukryte za dyskiem, który blokuje światło słoneczne i umożliwia obserwację znacznie słabszej korony słonecznej. Źródło: ESA/NASA
Te badania mają istotne implikacje dla badaczy zajmujących się pogodą kosmiczną. Zaawansowana wiedza na temat prędkości CME jest kluczowa dla udoskonalenia prognoz pogody kosmicznej, co z kolei może prowadzić do dokładniejszych przewidywań burz geomagnetycznych. Zjawiska te mogą zakłócać komunikację satelitarną, sieci energetyczne i inną krytyczną infrastrukturę na Ziemi.
Ulepszone prognozowanie pogody kosmicznej jest niezbędne dla ochrony naszej infrastruktury technologicznej i zapewnienia bezpieczeństwa astronautów w kosmosie – powiedział Victor-French, pierwszy autor artykułu.
Wraz z publikacją tych obiecujących wyników, naukowcy będą kontynuować badanie tej zależności, dążąc do opracowania narzędzia dostarczającego dane w czasie rzeczywistym, które mogłoby zostać zintegrowane z istniejącymi modelami pogody kosmicznej. Te trwające prace obiecują dalsze zwiększenie naszych możliwości przewidywania i łagodzenia skutków zjawisk pogody kosmicznej.
Więcej informacji: publikacja Kelly Victor-French et al., "The Relationship Between the Kinematics of Coronal Mass Ejections and the Brightness of the Corona", The Astrophysical Journal (2025). DOI: 10.3847/1538-4357/add3fb
Opracowanie: Joanna Molenda-Żakowicz
Na ilustracji: Obserwacje Słońca wykonane instrumentem LASCO z dnia 17 lipca 2025 r. Źródło: SOHO.
