Przejdź do treści

Ostatni lot Sojuza U

Z kosmodromu Bajkonur w Kazachstanie po raz ostatni poleciała rakieta Sojuz-U – najdłużej użytkowana rakieta w historii astronautyki, z największą ilością wykonanych startów. Sojuz wyniósł rosyjski statek zaopatrzeniowy Progress MS-05, który dostarczy zapasy do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej.

Rakieta wzniosła się nad stanowiskiem startowym w środę 22 lutego o 6:58 polskiego czasu. Po 9 minutach lotu, kapsuła odłączyła się od górnego stopnia rakiety i znalazła się na prawidłowej orbicie. Statek Progress będzie teraz gonił stację, będąc za nią i trochę pod nią. Po pokonaniu 34 orbit wokół Ziemi, kapsuła zacznie automatyczną procedurę podejścia do stacji, dokowanie ma nastąpić w piątek, 24 lutego o godzinie 9:34 rano, polskiego czasu.

Progress MS-05 został załadowany 2,5 tonami żywności, wody, paliwa i zaopatrzenia niezbędnego dla funkcjonowania ISS. Łącznie statek został załadowany 700 kg paliwa dla stacji, 420 kg wody, 50 kg „atmosfery” dla stacji oraz 1,2 t suchego ładunku.

W ładunku znalazł się drugi skafander nowej rosyjskiej serii do spacerów kosmicznych Orlan-MKS. Pierwszy egzemplarz został stracony podczas katastroficznej misji Progressa MS-04.

O rakiecie


Sojuz U zaczął być rozwijany pod koniec lat 60., używając projektu rakiety R7 słynnego radzieckiego konstruktora Sergieja Korolewa. Rakieta zadebiutowała lotem w maju 1973 roku, kiedy wyniosła satelitę szpiegowskiego Kosmos 559.

Sojuz U stał się najważniejszą rakietą załogową Rosji. W 1974 wysłała po raz pierwszy ludzi, w ramach misji Sojuz 16. Rakieta wynosiła kosmonautów do misji Apollo-Sojuz, radzieckich stacji Mir i Salut, a także do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Ostatni lot załogowy odbyła w 2002. Później została zastąpiona przez Sojuz FG, która na niej bazowała.

W ostatnich lotach Sojuz U był wykorzystywany do wynoszenia statków zaopatrzeniowych Progress. W tej roli zastąpi ją nowocześniejszy Sojuz 2. Sojuz U odbył w sumie 786 misji, co jest absolutnym rekordem. Tylko 22 z tych misji było nieudanych, co również wyróżnia tę rakietę.

Po niemal 44 latach, Sojuz U odchodzi na zasłużoną emeryturę. Zakończył swoją służbę w dobrym stylu, mimo pewnych obaw po ostatniej katastrofie w grudniu 2016 roku, kiedy poprzedni statek zaopatrzeniowy zamiast na orbitę, trafił do lasów południowej Syberii (z powodu usterki w górnym stopniu). Z powodu tego wydarzenia, start następnego Progressa opóźnił się o kilka tygodni.

Relacja ze startu


Sojuz U wystartował punktualnie o 6:58 polskiego czasu. Po paru sekundach pionowego lotu, rakieta zaczęła zwracać się w kierunku północno-wschodnim. Około minutę po starcie na rakietę wywierane było najwyższe ciśnienie aerodynamiczne.

Po minucie i 58 sekundach od startu, wypaliły się cztery boczne rakiety pomocnicze, które po chwili odpadły od głównego członu. 4 minuty i 47 sekund po starcie, swoją pracę zakończył dolny stopień. Gdy rakieta znajdowała się już 150 km ponad powierzchnią Ziemi, zaczął pracować górny stopień Blok I.

Niecałe 4 minuty zajęły górnemu stopniowi rozpędzenie siebie i kapsuły do pierwszej prędkości kosmicznej. Rakieta ustawiła się na właściwej orbicie o parametrach 193 na 245 km i inklinacji 52 stopni. Po niecałych 9 minutach od startu, rakieta odłączyła Progressa.

Podsumowanie


Była to 157. Misja statku Progress, 68. Misja Progressa do Międzynarodowej Stacji Kosmicznej. Był to 10. Start rakiety orbitalnej w tym roku i 2. Start rakiety rosyjskiej.

Źródło: Spaceflight101/Roskosmos

Więcej informacji:

Na zdjęciu: Startujący z kosmodromu Bajkonur Sojuz U z kapsułą Progress MS-05. Źródło: NASA TV.