Przejdź do treści

Otwarto ESO Supernova – pierwsze planetarium typu open-source

Europejskie Obserwatorium Południowe (ESO) otworzyło tuż obok swojej siedziby w Niemczech nowe centrum nauki i planetarium. Co ciekawe, planetarium określane jest jako open source - ESO będzie udostępniać tworzone dla niego materiały za darmo innym planetarium na świecie.

26 kwietnia 2018 r. nastąpiła oficjalna inauguracja ESO Supernova Planetarium & Visitor Centre (Planetarium i Centrum Nauki ESO Supernova),  dwa dni później obiekt otwarto dla publiczności. Obiekt powstał tuż obok głównej siedziby Europejskiego Obserwatorium Południowego (ESO) w Garching koło Monachium w Niemczech.

ESO Supernova jest jednym największych centrów nauki poświęconych popularyzacji astronomii. W budynku jest prawie 2200 metrów kwadratowych przestrzeni wystawienniczej. Zwiedza się ją chodząc po lekko pochyłej rampie na trasie 255 metrów. Rozmieszczono na niej wystawę prezentującą 13 zagadnień dotyczących współczesnej astronomii i technologii do badan kosmosu - wszystko w sposób nowoczesny i interaktywny.

Przykładowo znajdziemy tutaj 40-metrowy obraz nocnego nieba (prawdopodobnie największy na świecie), a także segment zwierciadła budowanego aktualnie Ekstremalnie Wielkiego Teleksopu (ELT). Jest też specjalne miejsce do robienia sobie selfie udających nasz pobyt na pustyni Atakama, gdzie znajdują się wielkie teleskopy ESO. Selfie faktycznie wychodza tal jakbyśmy tam byli - sami sprawdzaliśmy!

Językami wystaw i seansów są niemiecki i angielski. Jednak są też czasem szanse na oprowadzanie grup w innych językach, szczególnie w przypadku krajów członkowskich ESO, czyli również Polski. Jest to możliwe ponieważ w ESO pracują osoby naukowcy różnyc narodowości, w tym oczywiście Polacy i czasem mogą pomagać przy grupach z ich krajów. Już jedna wycieczka polskich uczniów była w ten sposób oprowadzona.

Budynek ESO Supernova na kilka dni przed inauguracją. Po lewej w tle widać na niebie koniunkcję planety Wenus z młodym sierpem Księżyca. Źródło: ESO/P. Horálek

Sam budynek ESO Supernova ma bardzo ciekawy projekt. Ma symbolizować ciasny układ podwójny gwiazd, w którym następuje transfer materii z jednej gwiazdy na drugą - a taki proces zachodzi przed wybuchem supernowej.

Oprócz wystaw w środku mieści się także planetarium. Ma ono średnicę kopuły 14 metrów i jest największym nachylonym planetarium w Niemczech, Austrii i Szwajcarii. Planetarium jest cyfrowe z pięcioma projektorami o całkowitej rozdzielczości 4250 pikseli. Sala dysponuje 109 fotelami dla widzów.

W planetarium na początek pokazywane jest osiem seansów, w tym dwa przygotowane na potrzeby programów szkolnych. Będą też prowadzone warsztaty dla różnych rodzajów szkół: przedszkoli, szkół podstawowych, szkół średnich) oraz dla nauczycieli. ESO mocno podkreśla, że jeg planetarium jest pierwszym na świecie planetarium typu open-source. Tworzone tutaj materiały i seanse będą udostępniane za darmo do użytku w innych planetariach na świecie.

Wnętrze planetarium w ESO Supernova podczas testowego seansu dla Sieci Popularyzacji Nauki ESO (ESO Science Outreach Network - ESON). Fot.: ESO/P. Horálek.

Według przewidywań, ESO Supernova będzie odnotowywać od 50 do 100 tysięcy zwiedzających rocznie. Warto zaznaczyć, że aż do końca 2018 roku bilety będą darmowe.

Centrum powstało dzięki wpółpracy pomiędzy ESO, a Heidelberg Institute for Theoretical Studies (HITS). Budowa została sfinansowana przez fundację Klaus Tschira Stiftung (KTS) w formie darowizny na rzecz ESO.

Miejsce przygotowane do robienia sobie selfie udających pobyt na pustyni Atakama w Chile. Fot.: ESO/P. Horálek.

Tak wygląda sufit w ESO Supernova - może wyświetlać różne konstelacje. Fot.: ESO/P. Horálek.

Fragment wystawy w ESO Supernova. Fot.: ESO/P. Horálek.

Przecięcie wstęgi na uroczystości otwarcia ESO Supernova w dniu 26 kwietnia 2018 r. w Garching koło Monachium. Od lewej: Gesa Schönberger, - Dyrektor Zarządzający HITS, Tania Johnston - ESO Supernova Coordinator, Beate Spiegel z firmy architektonicznej Bernhardt + Partner, Xavier Barcons - Dyrektor Generalny ESO, Axel Müller, z firmy architektonicznej Bernhardt + Partner. Fot.: ESO/H. Zodet.

Więcej informacji: