Przejdź do treści

Pierwsze powojenne numery „Uranii” w internetowym archiwum

Urania nr 1-2/1946
Cyfrowe Archiwum Uranii wzbogaciło się o kolejną partię zeskanowanych numerów „Uranii” . Tym razem są to numery powojenne z lat 1946-1959. Całość jest dostępna nieodpłatnie dla wszystkich chętnych.

Cyfrowe Archiwum Uranii jest dostępne dla internautów za darmo pod adresem www.urania.edu.pl/archiwum. Zawiera zeskanowane numery Uranii z kolejnych roczników dostępne w dwóch formatach: popularnym formacie PDF oraz w formacie DjVu stosowanym przez biblioteki cyfrowe. Dzięki najnowszej aktualizacji internetowe archiwum obejmuje obecnie komplet numerów z okresu 1922-1959.

Na okładce pierwszego powojennego numeru „Uranii” 1-2/1946 widnieje wizerunek Mikołaja Kopernika, a treść rozpoczyna się artykułem opisującym losy polskich astronomów i obserwatoriów w czasie wojny. Początkowe lata po wojnie to okres nieregularnego ukazywania się czasopisma: numery były łączone po dwa, a nawet po trzy, a w roku 1947 nie ukazał się ani jeden. Dopiero od roku 1952 czasopismo ukazuje się w normalnym trybie w ilości 12 numerów rocznie.

Współczesna „Urania” prowadzi specjalny projekt dla szkół, w ramach którego szkoły uzyskują dofinansowanie z Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego (zachęcamy placówki szkolne i ich biblioteki do zgłaszania się), ale materiały przydatne dla nauczycieli znajdziemy już w archiwalnych numerach pisma. Dla przykładu w numerze 3-4/1946 zawarta jest dyskusja na temat nauczania astronomii w szkole średniej – warto do niej zajrzeć, aby przekonać się jak kiedyś podchodzono do tego tematu, a być może zaczerpnąć kilka pomysłów przydatnych także współcześnie. Z kolei w numerze 3-4/1951 znajdziemy głos w dyskusji na temat popularyzacji astronomii. Materiały poświęcone obu tym zagadnieniom przewijają się także w innych numerach.

W jednym z numerów z lat pięćdziesiątych natrafimy z kolei na reklamę czasopisma „Postępy Astronomii”. Wtedy „Urania” i „Postępy Astronomii” ukazywały się osobno, ale w połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpiło połączenie obu czasopism, przy zachowaniu numeracji starszego z nich, czyli „Uranii”.

Z innych ciekawostek, w numerze 10/1956 opublikowany został artykuł o planetarium w Chorzowie, które uruchomiono w 1955 roku i do dzisiaj jest największym polskim planetarium. Warto zwrócić też uwagę na teksty dotyczące historii i działalności różnych polskich obserwatoriów.

Skanowanie „Uranii” zostało dofinansowane przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Kolejne roczniki pisma będą sukcesywnie udostępniane w internecie.

Więcej informacji: