Przejdź do treści

Powstał wysunięty najdalej na północ międzynarodowy park ciemnego nieba

Park Cairngorms

W ostatnich dniach listopada powołano dwa nowe międzynarodowe parki ciemnego nieba, w tym położony najdalej na północ z dotychczas utworzonych. Drugi powstał w pobliżu rozległej aglomeracji Chicago i jest pierwszym tego typu obiektem w stanie Illinois.

Ponad trzy miesiące musieliśmy czekać na usankcjonowanie kolejnych oaz ciemnego nieba w naszym coraz bardziej zaświetlonym świecie. Tyle właśnie czasu minęło od utworzenia ostatniego z międzynarodowych gwiezdnych parków - Rezerwatu Ciemnego Nieba Sewennów w południowej Francji. Trzy miesiące to całkiem spora przerwa, biorąc pod uwagę tendecję z ostatnich lat, ale niejako w nagrodę za cierpliwość powitaliśmy od razu dwa nowe parki, i to nie byle jakie: pierwszy z nich jest najdalej na północ wysuniętym z dotychczasowych, drugi jest pierwszym w amerykańskim stanie Illinois.

Pierwszy z nowo powstałych parków nie tylko może się chwalić (przynajmniej przez jakiś czas) mianem najdalej wynuniętego na północ, ale również jest wyjątkowy z dwóch innych względów: jest pierwszym parkiem ciemnego nieba powstałym na terenie szkockiego regionu Highlands (ogólnie drugim w całej Szkocji), oraz jest najciemniejszym z dotychczas utworzonych w całej Wielkiej Brytanii. Zajmuje obszar 230 kilometrów kwadratowych połnocno-wschodniej części Parku Narodowego Cairngorms, największego z brytyjskich parków narodowych (zajmującego łacznie ponad 4500 km2).

Park leży w odludnym zakątku Szkocji i charakteryzuje się górzysto-wyżynnym krajobrazem. Ze względu na znaczną odległość od większych skupisk ludzkich na jego terenie można spotkać gatunki fauny i flory, które w większości już nie wystepują w innych częściach Wielkiej Brytanii. Względna niedostępność parku sprawia, że niebo nad nim jest naprawdę ciemne - w najciemniejszych miejscach miernik SQM wskazał wynik ponad 21,7 mag/arcsec2. Wpływ na tak dobry rezulatat z pewnością miały inwestycje przeprowadzone w ostatnich latach, dostosowujące oświetlenie zewnętrzne do norm wymaganych przez Międzynarodowy Związek Ciemnego Nieba (IDA). Modernizacją objęto dotychczas blisko 70% z ponad 1300 lamp ulicznych i innych źródeł światła. Pozostałe 30% poddane zostanie modernizacji w najbliższych kilku latach.

Podobne inwestycje, choć na dużo mniejszą skalę, przeprowadzono w drugim z opisywanych parków - Parku Ciemnego Nieba Middle Fork River. Wydano na nie łącznie kilkadziesiąt tysięcy dolarów, a modernizacja wszystkich żródeł oświetlenia zewnetrznego na terenie parku zakończona zostanie w 2019 r. Park położony jest w hrabstwie Champaign, ok. 100 km na południe od dziewięciomilionowej aglomeracji Chicago, oraz ok. 100 km na zachód od dwumilionowej aglomeracji Indianapolis. Zajmuje powierzchnię 7 kilometrów kwadratowych prerii i lasów środkowego Illinois.

Swoją nominację amerykański park zawdzięcza w głównej mierze lokalnym amatorom astronomii, zrzeszonym w Champaign-Urbana Astronomical Society, którzy od 2007 r. aktywnie lobbowali w sprawie modernizacji miejscowych lamp ulicznych. Ich starania odniosły sukces, zakończony powołaniem kolejnego parku ciemnego nieba na świecie, a zarazem pierwszego w stanie Illinois.

Więcej informacji:

Źródło: IDA

Na zdjęciu: zorza polarna nad Parkiem Cairngorms. Źródło: IDA/Myrddin Irwin.