Międzynarodowy zespół astronomów wykazał, że otoczenie galaktyki ma kluczowy wpływ na jej kształt, wzrost i tempo powstawania gwiazd. Wyniki projektu DEVILS rzucają nowe światło na kosmiczne miasta i prowincje.
Dzięki nowym danym z międzynarodowego projektu Deep Extragalactic Visible Legacy Survey (DEVILS), naukowcy z ICRAR dokonali przełomowych obserwacji dotyczących ewolucji galaktyk w odległym Wszechświecie. DEVILS jest pierwszym tak szeroko zakrojonym badaniem, pozwalającym zgłębić szczegóły kosmicznego krajobrazu, w którym galaktyki powstają, rosną i umierają, nawet pięć miliardów lat temu.
Według kierownika projektu, prof. Luke’a Daviesa, to właśnie precyzyjne odwzorowanie małoskalowych środowisk galaktyk pozwala na zupełnie nowe spojrzenie na ich cykl życia. W DEVILS naukowcy porównują lokalne otoczenie galaktyk do krajobrazu: zamiast skupiać się na wielkich kontynentach czy oceanach rozległych struktur, przyglądają się górom, wzgórzom, dolinom oddziałującym bezpośrednio na swoje najbliższe sąsiadki.
Wyniki badań pokazują, że galaktyki w gęstych, miejskich rejonach kosmosu (skupiskach i gromadach galaktyk) ewoluują zupełnie inaczej niż ich odizolowane odpowiedniki z wiejsko-prowincjonalnych regionów Wszechświata. W tłumnych środowiskach galaktyki częściej oddziałują ze sobą i konkurują o gaz potrzebny do powstawania nowych gwiazd. Taka rywalizacja może prowadzić do szybszego wygaszania aktywności gwiazdotwórczej – tym samym wiele galaktyk szybciej staje się martwych i przestaje tworzyć nowe gwiazdy.
Z kolei galaktyki żyjące w samotności mają większe zasoby gazu, rosną szybciej i zachowują bardziej regularne struktury. To, jakie otoczenie miała konkretna galaktyka miliardy lat temu, decyduje o jej obecnym wyglądzie, masie i liczbie gwiazd.
Projekt DEVILS dał astronomom narzędzia do szczegółowego badania ewolucji galaktyk: od liczby gwiazd, przez aktywność procesów gwiazdotwórczych, po analizę kształtów i struktur. Porównania między galaktykami sprzed pięciu miliardów lat a tymi z obecnych czasów pozwalają zrekonstruować, jak przebiegała ich kosmiczna historia.
Dane z DEVILS są już publicznie dostępne dla naukowców na całym świecie. Zespół planuje dalsze badania środowisk galaktycznych w ramach przyszłego projektu WAVES (Wide Area VISTA Extragalactic Survey), który pozwoli na analizę jeszcze większych zbiorów galaktyk i jeszcze dokładniejsze poznanie zależności pomiędzy kosmicznym otoczeniem a cyklem życia galaktyk.
Jak podsumował prof. Davies: Nasze pochodzenie i środowisko kształtują naszą tożsamość – galaktyki nie są pod tym względem inne.
Opracowanie:
Agnieszka Nowak
Więcej informacji:
- The DEVILS in the details: new research reveals how the cosmic landscape impacts the galaxy lifecycle
- Deep Extragalactic VIsible Legacy Survey (DEVILS): first data release covering the D10 (COSMOS) region
Źródło: ICRAR
Na ilustracji: obszar nieba badany w ramach przeglądu DEVILS. Źródło: Zespół DEVILS.
