Przejdź do treści

Tempo obrotu galaktyk odpowiada za ich kształt

Tempo obrotu galaktyk a ich kształt
Australijscy badacze odkryli dlaczego niektóre galaktyki są "grudkowate", a nie spiralne - okazuje się, że winę ponosi wolne tempo obrotu.

Odkrycie podważa wcześniejszą teorię, która mówi, że duże ilości gazu prowadzą do powstawania grudkowatych galaktyk i jednocześnie rzuca nowe światło na warunki, które odpowiadają za powstanie większości gwiazd we Wszechświecie.

Główny autor opracowania dr Danail Obreszkow z australijskiego oddziału International Centre for Radio Astronomy Research (ICRAR) powiedział, że dziesięć miliardów lat temu Wszechświat był pełen grudkowatych galaktyk, które z czasem dopiero rozwinęły się w bardziej uporządkowane obiekty.

Według Obreszkowa większość gwiazd obserwowanych dzisiaj na niebie, włącznie z naszym Słońcem, które ma już pięć miliardów lat na karku, powstało właśnie w takich grudkowatych obiektach.

"W owych grudkowatych galaktykach gwiazdy powstają w niesamowitym tempie," mówi dr Obreszkow.

"Praktycznie co tydzień powstaje w nich nowa gwiazda, podczas gdy w galaktykach spiralnych takich jak Droga Mleczna jedna gwiazda powstaje średnio raz na rok."

Zespół badawczy - składający się z pracowników ICRAR oraz Swinburne University of Technology - skupił się na kilku rzadkich galaktykach znanych jako galaktyki DYNAMO.

Są to galaktyki, w których wciąż obserwuje się grudkowatą strukturę mimo, że widzimy je takimi jakie były "zaledwie" 500 milionów lat temu.

Dr Obreszkow przypomina jednak, że obserwowanie galaktyki taką jaką była 500 milionów lat temu można porównać do oglądania zdjęcia w paszporcie wykonanego zaledwie rok temu.

"Widzimy tą galaktykę taką, jaką prawdopodobnie jest teraz... coś mogło się w niej zmienić, ale to mało prawdopodobne," powiedział.

"To zupełnie inna sytuacja niż gdy przyglądamy się galaktyce oddalonej o 10 miliardów lat świetlnych - to można porównać do zdjęcia paszportowego wykonanego 20-30 lat temu, a to zasadnicza różnica."

Do pomiaru tempa obrotu galaktyk zespół wykorzystał obserwatoria Keck oraz Gemini na Hawajach oraz teleskopy obserwujące w zakresie milimetrowym i radiowym - co pozwoliło na zmierzenie ilości gazu w tych galaktykach.

Dr Obreszkow uważa, że galaktyki DYNAMO charakteryzują się niskim tempem obrotu i właśnie to tempo stanowi główny czynnik grudkowatości galaktyk, a nie wysoka zawartość gazu jak uważano wcześniej.

Profesor astronomii Karl Glazebrook z Swinburne University, współautor oraz lider zespołu badawczego przyznał, że odkrycie jest ekscytujące bowiem dokładnie 100 lat temu po raz pierwszy zbadano tempo obrotu jakiejkolwiek galaktyki.

"Do dzisiaj odkrywamy istotną rolę jaką tempo obrotu początkowego obłoku gazowego odgrywa w procesach powstawania galaktyk," przyznaje Glazebrook.

"To nowe odkrycie pozwala nam zrozumieć dlaczego to właśnie spin galaktyki odpowiada za grudkowatość wczesnych galaktyk i piękny kształt współczesnych, symetrycznych galaktyk."

Więcej informacji:

arxiv.org/pdf/1508.04768v2.pdf

Źródło: ApJ