Polska ma nie tylko swojego drugiego człowieka w kosmosie – na początku przyszłego roku będzie miała też nowy habitat. Powstaje on w siedzibie Centrum Technologii Kosmicznych na Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie.
Habitat, czyli „ziemski” symulator bazy kosmicznej, to każde wyspecjalizowane laboratorium umożliwiające prowadzenie różnego rodzaju symulacji misji kosmicznych. Ten powstający w Krakowie będzie ponadto służył szkoleniu przyszłych kadr dla sektora inżynierii kosmicznej. Ma być też pierwszym miejscem na polskiej uczelni, w którym studenci będą w praktyce testować rozwiązania w warunkach zbliżonych do misji księżycowych i marsjańskich: to swoisty poligon doświadczalny dla wszelkich badań zaprojektowanych przez studentów.
Habitat AGH będzie wykorzystywany do badań nowych materiałów do budowy baz kosmicznych i sprzętów używanych w misjach kosmicznych. Naukowcy planują również testy rozwiązań stosowanych do oczyszczania wody i odprowadzania nieczystości. Istotnym wkładem naukowym habitatu mają być planowane badania z zakresu psychologii i medycyny, w tym analiza reakcji na stres i możliwości adaptacji człowieka do nowych warunków. Będzie to także miejsce na badania nad rozwiązaniami z obszaru nawigacji, telekomunikacji czy inżynierii biomedycznej.
Habitat będzie podzielony na kilka sekcji, w których analogowi astronauci mogą m.in. spać, ćwiczyć i prowadzić badania – jak na prawdziwej stacji czy w przyszłej bazie kosmicznej. W skład kompleksu wejdą m.in. śluza podawcza, inkubator, liofilizator i bieżnia mikrograwitacyjna. W obiekcie zlokalizowane zostanie też Centrum Kontroli Misji satelitów. Dla zachowania realizmu warunków kosmicznych habitat AGH ma być odcięty od światła słonecznego. Przeciętny planowany czas trwania misji to siedem dni, a typowa załoga złożona będzie z sześciu osób. Pierwsi analogowi astronauci wyruszą w swoje misje już wiosną 2026 roku. Uczestnicy analogowych misji zdobędą dzięki temu cenne doświadczenie, które mogą później w praktyce wykorzystać w pracy w sektorze kosmicznym, w tym w ESA czy NASA. Pierwszeństwo realizacji symulacji misji kosmicznych należeć będzie do studentów i pracowników AGH zajmujących się tematyką kosmiczna i okołokosmiczną.
Warto dodać, że Polska już teraz posiada habitaty przeznaczone do podobnych badań. Od 2017 roku w Pile działa
LunAres – specjalistyczny analogowy ośrodek badawczy do badań naukowych i rozwoju technologicznego związanego z długotrwałymi misjami kosmicznymi w warunkach symulowanej stacji kosmicznej (habitat odwzorowuje stację ISS). Z kolei na południu Polski znajduje się habitat
Analog Astronaut Training Center (AATC), którego właścicielem jest
dr Agata Kołodziejczyk pracująca w Centrum Technologii Kosmicznych AGH –
neurobiolożka,
astrobiolożka, a przy tym pomysłodawczyni i współtwórczyni habitatu obecnie realizowanego na AGH. W habitacie AATC, obok standardowych misji analogowych, organizowane są także "
kosmiczne obozy" dla dzieci i młodzieży.
Więcej informacji
Opracowanie: Elżbieta Kuligowska
Źródło: CTK AGH
Na ilustracji:
Wnętrze budowanego habitatu. Wizualizacja Centrum Technologii Kosmicznych AGH