Przejdź do treści

Warstwy lodu ujawniają ciekawą historię klimatu Marsa

Mars - warstwy

Izolujące pokrywy z piasku rozmieszczone na powierzchniach pokryw lodowych mogły w przeszłości uchronić Czerwoną Planetę przed utratą znacznie większej ilości wody.

Pasma lody i piasku dostrzeżone w pobliżu bieguna północnego Marsa odkrywają przed nami ślady dawnego, silnie zmiennego klimatu tej planety, który zdaniem naukowców wahał się pomiędzy okresami ciepłymi i znacznie chłodniejszymi. Obecnie Mars jest suchy i pełen pyłu, ale woda nadal skrywa się w jego obszarach biegunowych. Są też poważne dowody na to, że przed milionami lat na jego powierzchni było cieplej i płynęła tam woda w stanie ciekłym.

Mars czapy lodowe

Na zdjęciu:  Badania radarowe ujawniają, że pod obserwowanymi dziś czapami lodowymi na Marsie skrywają się dawne, starsze pokrywy lodowe.
SA/DLR/FU Berlin; NASA MGS MOLA Science Team

SHARAD, radar sondy Mars Reconnaissance Orbiter, wejrzał niedawno głęboko w północną pokrywę lodową planety i znalazł ukryte pod nią, geologicznie starsze warstwy lodu i piasku. Odkrycie to daje nam nowe dane na temat dawnego klimatu planety, a także wyjaśnia, dlaczego część wody Marsa pozostała związana w lodzie - zamiast, jak można było oczekiwać, rozproszyć się w przestrzeni kosmicznej.

Obszar północnego bieguna mieści w sobie obszar złożony z lodu i piasku, zakopany pod lepiej na dziś dzień widoczną północną czapą lodową. SHARAD jest jednak w stanie zajrzeć do półtora kilometra w taki lód, przy tej okazji obrazującą jego różne warstwy. Ujawnił, że zobaczył tam rozłożone na przemian warstwy piasku i lodu.

Z czego to jednak może wynikać? Wiadomo na przykład, że Mars, podobnie jak i Ziemia, chwieje się (kołysze) na swojej orbicie wokółsłonecznej w okresach czasu rzędu dziesiątek tysięcy lat. Wówczas cała planeta na jakiś czas bardziej przechyla się w stronę Słońca i na przemian od niego odchyla, a skutkiem tego są dostrzegalne wahania klimatu, w tym temperatur. Być może zatem znaleziony na biegunie Marsa lód gromadził się tam okresowo warstwami podczas chłodniejszych epok lodowcowych.

Wcześniej naukowcy zajmujący się klimatem planet zakładali, że lód topił się w cieplejszych okresach w historii klimatu Marsa. Jednak teraz SHARAD ujawnia, że lód ten został miejscami pokryty piaskiem, który izolował go od ciepłych promieni Słońca. Zapobiegło to jej stopieniu się, a zawarta w nim woda pozostała na planecie - w przeciwieństwie do większości wód powierzchniowych, które z czasem rozproszyły się do atmosfery i uciekły w przestrzeń kosmiczną.

Lód zawarty w takich warstwach to obecnie jedne z największych depozytów wodnych, jakie naukowcy zidentyfikowali na Czerwonej Planecie - zaraz po jej czapach polarnych. Jeśli kiedykolwiek w przyszłości stopi się on, woda zawarta w warstwach podpowierzchniowych może pokryć część powierzchni Marsa.

Opisane badania zostały przeprowadzone pod kierownictwem Stefano Nerozzi z Uniwersytetu w Teksasie. Dodatkowe badania naukowców z Johns Hopkins University potwierdzają uzyskane wyniki z udziałem pomiarów grawitacyjnych.

Czytaj więcej:

Na zdjęciu powyżej: W niektórych rejonach Marsa warstwy lodu i piasku są dobrze widoczne. Tutaj lód jest  jasny, natomiast ciemniejsze odcienie niebieskiego to warstwy piasku.
Źródło: NASA/JPL/University of Arizona