Przejdź do treści

Zmarł Eugene Cernan, ostatni astronauta chodzący po Księżycu

Eugene Cernan
NASA poinformowała iż dzisiaj (16 stycznia), w wieku 82 lat, zmarł astronauta Eugene Cernan (Gene Cernan). Był ostatnim człowiekiem spacerującym po powierzchni Księżyca w ramach misji Apollo 17 w 1972 roku.

Eugene Cernan był kapitanem amerykańskiej marynarki wojennej, ale w historii zapisał się jako astronauta misji Apollo. W kosmos podróżował trzykrotnie, w tym dwa razy w ramach misji księżycowych. Był ostatnim człowiekiem, który chodził po powierzchni Księżyca, a także drugim Amerykaninem, który odbył spacer poza statkiem kosmicznym. W kosmosie spędził łącznie 556 godzin i 15 minut, w tym ponad 73 godziny na powierzchni Księżyca.

Urodził się 14 marca 1934 roku w Chicago w Illinois. Po ukończeniu szkoły średniej w Maywood w Illinois odbył studia z inżynierii elektrycznej na Purdue University i z inżynierii aeronautycznej na U.S. Naval Postgraduate School w Monterey w Kalifornii. Zatrudnił się w marynarce wojennej jako pilot. Łącznie odbył ponad 5000 godzin lotów, w tym ponad 4800 godzin w odrzutowcach oraz ponad 200 razy lądował na lotniskowcach.

Kariera Cernana jako astronauty rozpoczęła się w październiku 1963 roku, gdy został jednym z 14 astronautów wybranych w ramach rekrutacji przeprowadzonej przez NASA. Był pilotem w misji Gemini 9, trzydniowym locie kosmicznym w czerwcu 1966 roku. Spędził wtedy ponad dwie godziny w przestrzeni kosmicznej poza kapsułą Gemini.

Potem był rezerwowym pilotem dla misji Gemini 12 i rezerwowym pilotem modułu księżycowego dla misji Apollo 7. W maju 1968 roku wreszcie mógł ponownie polecieć w kosmos. Został pilotem modułu księżycowego w ramach misji Apollo 10. Misja ta była finalnym testem na kilka miesięcy przed pierwszym lądowaniem na Księżycu w ramach misji Apollo 11 i polegała na tym, iż astronauci lecieli wokół Srebrnego Globu, ale nie lądowali. Misja trwała od 18 do 26 maja 1968 roku, w tym przez ponad 61 godzin astronauci pozostawali na orbicie wokół Księżyca.

Następnie Cernan został rezerwowym dowódcą dla misji Apollo 14. Trzecim i ostatnim lotem Cernana w kosmos była natomiast misja Apollo 17, której był dowódcą. W jej ramach astronauci po raz szósty wylądowali na powierzchni Księżyca. Była to najdłużej trwająca załogowa misja księżycowa (301 godzin i 15 minut), najdłuższe działania astronautów na powierzchni Srebrnego Globu wykonywane poza statkiem (22 godziny i 6 minut), misja przywiozła najwięcej próbek gruntu księżycowego (110,52 kg) i spędziła najwięcej czasu na orbicie księżycowej (147 godzin i 48 minut). Ponieważ Eugene Cernan jako ostatni wsiadł do modułu księżycowego przed lotem powrotnym, stał się ostatnim człowiekiem, który stąpał po powierzchni Księżyca. Od tamtej pory bowiem nie było misji załogowych na Srebrny Glob.

W późniejszej karierze w NASA, od 1973 r. asystował kierownikowi projektu Apollo w Johnson Space Center. W szczególności brał udział w planowaniu wspólnej misji amerykańsko-radzieckiej Apollo-Sojuz w negocjacjach z ZSRR. W roku 1976 odszedł z marynarki wojennej na emeryturę i równocześnie zakończył zakończył pracę w NASA. W kolejnych latach pracował w firmach prywatnych oraz założył swoją własną firmę o nazwie The Cernan Corporation (w 1981 r.). Był także komentatorem telewizyjnym (komentował pierwsze loty wahadłowców).

W roku 1999 ukazały się jego wspomnienia zatytułowane „The Last Man on the Moon” („Ostatni człowiek na Księżycu”). Na podstawie książki nakręcono później film dokumentalny o takim samym tytule.

Eugene Cernan otrzymał wiele odznaczeń: od NASA, od wojska, od kilku miast i organizacji, a także doktoraty honoris causa od kilku uczelni. Należał do kilku organizacji, takich jak Amerykańskie Towarzystwo Astronautyczne, Towarzystwo Pilotów Eksperymentalnych, Tau Beta Pi (Narodowe Towarzystwo Inżynieryjne), Sigma Xi (Narodowe Towarzystwo Badań Naukowych), Phi Gamma Delta (National Social Fraternity), Klubu Odkrywcy (Explorer’s Club).

Był ożeniony z Janą Nanną Cernan. Miał trzy córki oraz dziewięcioro wnuków.

W ostatnim okresie to kolejne odejście astronauty uczestniczącego w historycznych misjach - półtora miesiąca temu zmarł inny amerykański astronauta, John Glenn (8 grudnia 2016 r.).

Więcej informacji:

 Źródło: NASA




Astronauta Eugene Cernan. Zdjęcie zrobione 21 września 1971 r. Źródło: NASA.


Eugene Cernan, dowódca misji Apollo 17, na powierzchni Księżyca. Źródło: NASA.