Utworzono pierwszy w 2017 roku park ciemnego nieba

Droga mleczna nad parkiem

Na terenie jednego z teksańskich parków stanowych ustanowiono międzynarodowy park ciemnego nieba. Jest to już piąty tego typu obszar utworzony w Teksasie przez Międzynarodowy Związek Ciemnego Nieba (IDA) i jeden z kilkudziesięciu na całym świecie.

Nowo utworzony park powstał na obszarze 10 km kwadratowych, należących do Parku Stanowego South Llano River, położonego 150 km na zachód od rozległej aglomeracji San Antonio-Austin. Najbliższą miejscowością jest Junction, 2,5 tysięczne miasteczko, zlokalizowane kilka kilometrów na północ od parku. Duża odległość od większych ośrodków miejskich sprawia, że zanieczyszczenie świetlne jest tu stosunkowo niskie, co było głównym powodem utworzenia na tym terenie parku ciemnego nieba.

Obszar na którym utworzono park był własnością prywatną do lat 70 ubiegłego wieku. Pierwotnie wypasano tu stada bydła, kontynuując rodzinną tradycję jednej z miejscowych familii. Gdy w drugiej połowie XX wieku duże połacie Teksasu sprzedawane były deweloperom pod budownictwo mieszkalne, spadkobierca tych terenów przepisał je władzom stanowym celem ochrony tutejszej przyrody. W 1990 r. obszar parku otwarto dla turystów, którzy mają do dyspozycji szereg atrakcji m.in. kempingi, spływy kajakowe i pontonowe, łowienie ryb, górskie wędrówki piesze i rowerowe, obserwacje ptaków, a także obserwacje gwiazd podczas pokazów nocnego nieba, które odbywają się zazwyczaj raz w miesiącu.

Decyzja o utworzeniu parku ciemnego nieba na terenie Parku Stanowego South Llano River podjęta została z dwóch głównych powodów. Pierwszym była chęć przyciągnięcia większej liczby turystów doceniających nieskazitelną przyrodę i walory ciemnego nieba. Już dzisiaj część z 50 tys. turystów odwiedzających co roku park przyjeżdża głównie w celach astroturystycznych. Po ustanowieniu tutaj parku ciemnego nieba liczba ta prawdopodobnie się zwiększy. Drugim powodem wprowadzenia ochrony nocnego krajobrazu była troska o gatunki miejscowej fauny prowadzące nocny tryb życia, takie jak motyle i ptaki migrujące, które licznie odwiedzają tereny parku, a także kilka gatunków żab oraz owady z rodziny świetlikowatych.

W ramach ochrony ciemnego nieba zmodernizowano ponad 100 źródeł sztucznego światła w okolicznych miejscowościach, co poprawiło już pierwotnie niezłe wyniki pomiarów stopnia zanieczyszczenia świetlnego. Obecnie, niebo nad parkiem jest ciemniejsze niż 21,75 mag/arcsec2 (pomiary w bezchmurne i bezksiężycowe noce miernikiem SQM) i porównać je można pod tym względem do nieba nad najciemniejszymi skrawkami naszych Bieszczadów. W przyszłości planowane jest przeprowadzenie dalszych modernizacji sieci oświetleniowej w sąsiadujących z parkiem miejscowościach.

Więcej informacji:


Opracowanie:
Grzegorz Iwanicki

Źródło: IDA

Na ilustracji: Droga Mleczna nad parkiem South Llano River State Park. Źródło: IDA/Carolyn Whiteside.