Nowa stacja LOFAR powstanie na Łotwie!

Największy obecniena świecie interferometr radiowy LOFAR poszerzy swe wschodnie krańce o Łotwę. 5 grudnia 2017 roku tamtejszy Ventspils University College (VUC) i firma AstroTec Holding BV - oddział holenderskiego instytutu badawczego ASTRON podpisały umowę na prace zmierzające do budowy nowej stacji LOFAR (ang. Low Frequency Array) dla VIRAC - łotewskiego Międzynarodowego Ośrodka Astronomicznego Ventspils.

ASTRON zaaprobował kontrakt opiewający na 1,3 miliona Euro. Tyle mniej więcej ma kosztować kompletna konstrukcja nowej stacji LOFAR. Firma AstroTec wdroży również wszystkie dedykowane urządzenia wymagane do działania takiej stacji, łącznie z elektroniką. Zakończenie jej budowy planowane jest na połowę 2019 roku.

Rozwój własnej stacji LOFAR ma zapewnić Łotwie, a zwłaszcza Uniwersytetowi Ventspils, nowe możliwości w rozwoju naukowym nie tylko w zakresie radioastronomii, ale także w technologiach informacyjnych i komunikacyjnych, geofizyce, geodezji, inżynierii środowiska i biogospodarce. Łotewski Uniwersytet wierzy, że uczestnictwo w programie LOFAR stanowi ogromny wkład w modernizację łotewskiej infrastruktury naukowej, która będzie promować jej rozwój naukowy i inżynieryjny oraz umożliwi lepszą integrację łotewskiej nauki ze światową.

Łotewska stacja będzie znajdować się w Irbene. Jest to była radziecka instalacja radiowa położona 30 km na północ od miasta Ventspils. Składa się obecnie między innymi z 32-metrowego radioteleskopu (RT-32) pierwotnie używanego przez Rosjan do badania i testowania komunikacji radiowej poza terenem ZSRR. Instalacja ta była tajna aż do 1993 roku, gdy Łotwa odzyskała niepodległość. RT-32 jest obecnie wykorzystywany do celów naukowych. Kolejny, 16-metrowy teleskop (RT-16) jest również w takim użyciu. Ze względu na bardzo niski poziom zakłóceń radiowych ta lokalizacja idealnie nadaje się jako baza dla wyjątkowo czułych na nie anten LOFAR.

Przypomnijmy - LOFAR to "radioteleskop" służący do badań astronomicznych, instrument nowej generacji badający pochodzenie i naturę pierwowtnych galaktyk, czarne dziury, radiogalaktyki oraz obłoki gazu istniejące w początkowych epokach istnienia Wszechświata. LOFAR odbiera najniższe częstotliwości radiowe, jakie można na dziś dzień obserwować z Ziemi. Został zaprojektowany i zbudowany przez Holenderski Instytut Radioastronomiczny - ASTRON.

Międzynarodowy Teleskop LOFAR (ILT) to europejska sieć anten radiowych połączona szybką siecią światłowodową. Spośród 51 wszystkicj jego stacji antenowych 38 znajduje się w Holandii, 6 w Niemczech, 3 w Polsce i po 1 we Francji, Anglii, Szwecji i Irlandii. Samo centrum operacyjne  LOFAR znajduje się w Exloo w Holandii. To razem tysiące anten, które wraz z systemami komputerowymi dużej mocy tworzą wirtualną antenę o średnicy dwóch tysięcy kilometrów. W rezultacie teleskop uzyskuje jeszcze wyraźniejsze i bardziej szczegółowe obrazy radiowe nieba.

Czytaj więcej:

 

Źródło: Astron.nl

Grafika: lokalizacja poszczególnych stacji LOFAR w Europie. Źródło: ASTRON