Przejdź do treści

Ostatnie dni głosowania na nazwy dla planet pozasłonecznych

Układ planetarny PSR 1257+12
Do końca października, czyli jeszcze tylko przez kilka dni można wziąć udział w procesie nazywania planet pozasłonecznych przez Międzynarodową Unię Astronomiczną (IAU). Każdy może oddać swój głos i w ten sposób zasugerować astronomom jak powinni nazwać planety. Plebiscyt nosi nazwę NameExoWorlds, a na nazwanie czekają 32 planety w 20 układach planetarnych. Do tej pory napłynęło ponad 470 tysięcy głosów.

Naukowcy znają już około dwóch tysięcy planet pozasłonecznych. Jednak żadna z nich nie posiada nazwy słownej, a jedynie oznaczenia skonstruowane poprzez dodawanie kolejnych liter alfabetu do oznaczenia gwiazdy, którą planeta okrąża. Na przykład planeta, która okrąża gwiazdę 51 Pegasi, nosi oznaczenie 51 Pegasi b. Co więcej, również większość gwiazd nie ma swoich nazw, a jedynie litery i cyfry oznaczeń katalogowych. Nazwy posiadają jedynie najjaśniejsze gwiazdy i głównie terminy te wywodzą się ze starożytności.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna (IAU), czyli zrzeszenie zawodowych astronomów z całego świata, skupiające prawie 12500 naukowców, jako jedyna ma prawo nadawać oficjalne nazwy obiektom w kosmosie. Jeśli ktoś kupił nazwę gwiazdy od jakiejś firmy (takowe działają i w Polsce), to zdecydowanie stracił pieniądze, bowiem tak kupioną nazwę uznaje jedynie sprzedająca firma i jej klient, czyli niezwykle mały krąg osób.

Międzynarodowa Unia Astronomiczna nazw nie sprzedaje, tylko wypracowała reguły nazewnictwa dla różnych kategorii ciał niebieskich, a nad całym procesem czuwa odpowiednia komisja IAU. Ponieważ planety pozasłoneczne to częsty gość informacji medialnych i tema interesujący społeczeństwa, w związku z tym IAU postanowiła odwołać się do opinii ludzi na całym świecie i przeprowadzić plebiscyt, który pomoże wybrać nazwy dla 32 planet w 20 układach planetarnych. Przy okazji nazwane zostaną także gwiazdy w tych ukłądach, chyba ze już posiadają dawne, ugruntowane nazwy.

Najpierw jednak IAU zwróciła się do organizacji i klubów astronomicznych na całym świecie o nadsyłanie propozycji nazw dla planet. Oprócz nazwy trzeba było załączyć uzasadnienie, a propozycje musiały spełniać reguły nazewnictwa stosowane dla obiektów w kosmosie. Po zebranie propozycji zaprezentowano je na stronie internetowej i obecnie trwa głosowanie.

Zagłosować może każdy, niezależnie od miejsca zamieszkania i wieku. Głosy będą zbierane do 31 października 2015 r. do godz. 23:59 UTC, czyli w Polsce możemy głosować do 00:59 w dniu 1 listopada polskiego czasu. Jeśli ktoś chce może zagłosować na nazwy dla każdej z planet, albo tylko dla tych, które go zainteresowały.

Warto wskazać, że wśród układów planetarnych poddanych głosowaniu znajduje się PSR 1257+12, czyli planety okrążające pulsara odkryte przez polskiego astronoma Aleksandra Wolszczana. Było to pierwsze odkrycie planet pozasłonecznych. Z innych ciekawych obiektów, można wybrać nazwę dla 51 Pegasi b, czyli pierwszej znanej planety okrążającej normalną gwiazdę. Nazwane zostaną też planety w układach Fomalhaut, czy epsilon Eridani, które czasem występują w literaturze science-fiction.

Głosować można poprzez stronę internetową http://nameexoworlds.iau.org/exoworldsvote. Do tej pory napłynęło ponad 470 tysięcy głosów.

Więcej informacji:

Na ilustracji:
Artystyczna wizja planet obiegających pulsara PSR 1257+12, które zostały odkryte przez polskiego astronoma prof. Aleksandra Wolszczana. Źródło: IAU.